Trzy sposoby na kolorowe okno
Kolor okna da się uzyskać na trzy sposoby i każdy działa inaczej. W oknach PVC prawie zawsze chodzi o okleinę, w aluminium o lakier proszkowy. Profil barwiony w masie spotkasz rzadziej.
| Sposób | Jak to działa | Na co uważać |
|---|---|---|
| Okleina (folia), PVC | Na biały albo barwiony profil fabrycznie nakleja się folię: gładką, matową albo z fakturą drewna. Z jednej strony, z drugiej albo z obu. | Dopłata, mniejsze dopuszczalne skrzydła, ostrożność przy czyszczeniu. |
| Barwienie w masie, PVC | Kolor ma cały profil, w całym przekroju. Najczęściej krem, w niektórych systemach także inne odcienie. | Mały wybór kolorów. Rysa nie odsłania innego koloru. Dopłata niższa niż za okleinę (krem to zwykle około 7 do 9%). |
| Lakier proszkowy RAL, aluminium | Profil maluje się proszkowo na dowolny kolor z palety RAL albo anoduje. Drewno imituje się dekorem nanoszonym na lakier. | Kolor jest twardy i trwały. Za dekory drewnopodobne i kolory specjalne bywa dopłata. |
Bywają też rozwiązania pośrednie. Nakładki aluminiowe na profil PVC od zewnątrz dają kolor jak w aluminium, a okno w środku zostaje z PVC (na przykład Drutex Iglo Energy Alucover). Jest barwiona powłoka akrylowa zespolona z profilem już w produkcji (acrylcolor w systemach Gealan) i jest malowanie profili PVC. Wszystkie są droższe i rzadsze. Przy dużych ciemnych przeszkleniach i tak o nie zapytaj.
Wzorniki kolorów do pobrania
Wzorniki producentów profili w PDF. Zanim zamówisz kolor, przejrzyj paletę systemu, który masz w ofercie: każdy producent ma inną listę oklein i inne nazwy tego samego koloru.
- Aluplast: okleiny drewnopodobne, gładkie i strukturalne (PDF, 54 stron, 7,6 MB)
- Salamander: okleiny drewnopodobne, gładkie i metaliczne (PDF, 44 stron, 14,3 MB)
- Gealan: paleta oklein: drewnopodobne, strukturalne, gładkie i matowe (PDF, 3 strony, 970 kB)
- Veka: kolory i wykończenia profili (PDF, 1 strona, 298 kB)
- Decco: kolory standard, standard plus i premium (PDF, 3 strony, 251 kB)
- RAL: paleta RAL, najczęściej do okien aluminiowych i drewnianych malowanych (PDF, 7 stron, 167 kB). Kolory przybliżone, dokładny odcień tylko z oryginalnego wzornika
Okleina jednostronna czy dwustronna
Jednostronna to kolor tylko z jednej strony, prawie zawsze od zewnątrz: elewacja dostaje antracyt albo drewno, a w pokoju okno zostaje białe. Dwustronna ma kolor z obu stron, najczęściej ten sam. Jest jeszcze bikolor. Dwa różne dekory, na przykład antracyt na zewnątrz i złoty dąb w środku.
Za kolor z jednej strony dopłacasz około 10 do 18% do białego okna, za dwie strony około 18 do 32%, czyli mniej więcej dwa razy tyle. Bikolor jest najdroższy: sama okleina kosztuje wtedy około dwa razy tyle co dwustronna w jednym dekorze (jak kolor ma się do pozostałych składników ceny, pokazujemy w poradniku od czego zależy cena okien).
Jednostronna ma jeszcze dwie zalety poza ceną. Biała rama odbija światło, a ciemna wizualnie zwęża okno i przyciemnia wnękę, co w małych pokojach widać. I pasuje do białych ścian, parapetów i drzwi wewnętrznych, które i tak masz.
W wycenach trafia się nam okleina z obu stron tam, gdzie od środka miała być zwyczajna biel. Naszym zdaniem to pierwsza rzecz do sprawdzenia, zanim zaczniesz szukać oszczędności gdzie indziej.
Dwustronna ma sens, gdy wnętrze jest zaprojektowane pod ciemne albo drewniane ramy: loft, czarne dodatki, drewniane podłogi i drzwi w podobnym odcieniu. Wtedy to biała rama w środku wygląda jak pomyłka.
Kolor rdzenia: dlaczego ma znaczenie przy ciemnej okleinie
Okleina pokrywa tylko widoczne powierzchnie profilu, a pod nią jest rdzeń, czyli sam profil PVC: biały, kremowy, karmelowy (brązowy) albo antracytowy. Dopóki okno jest zamknięte, rdzenia nie widać. Po otwarciu skrzydła pojawia się w przylgach, czyli we wnękach, w które wchodzi skrzydło, a także na krawędziach i w miejscu ewentualnej rysy.
Przy okleinie jednostronnej biały rdzeń to naturalny wybór, bo od środka okno i tak jest białe. Przy dwustronnym antracycie albo czerni zapytaj o rdzeń antracytowy: na białym zobaczysz jasne paski za każdym razem, gdy otworzysz okno. Do dwustronnego drewna (złoty dąb, orzech) standardem jest rdzeń karmelowy albo brązowy, który ginie w odcieniu dekoru.
Dopłata za kolorowy rdzeń zwykle jest niewielka albo żadna w porównaniu z samą okleiną dwustronną. Nie każdy system ma jednak każdą okleinę na każdym rdzeniu. Porównując dwie oferty, sprawdź, czy obie mówią o tym samym.
Kolor uszczelek
Uszczelki są zwykle czarne albo szare. Przy oknach w okleinie standardem jest czarna, przy białych część producentów daje szarą, część czarną. Drobiazg. Ale z bliska go widać: czarna uszczelka na białym oknie tworzy wyraźną ramkę wokół szyby, szara jest mniej widoczna. Jeśli Ci na tym zależy, wpisz kolor uszczelki w zapytanie, bo oferty często go pomijają.
Ciemne okna w słońcu: nagrzewanie i ograniczenia wymiarów
Ciemna rama pochłania znacznie więcej słońca niż biała: latem na ścianie południowej albo zachodniej antracytowy profil potrafi nagrzać się dużo mocniej, a PVC wydłuża się z temperaturą. Producenci odpowiadają na to ograniczeniami.
Po pierwsze, skrzydła są mniejsze. Kolorowe konstrukcje z PVC mogą mieć zwykle o około 10 do 20% mniejsze wymiary niż białe. Reguła kciuka dla jednego skrzydła: białe do około 1,4 do 1,5 m szerokości, kolorowe do około 1,15 do 1,3 m. Okno stałe z PVC ma w przykładowym systemie limit powierzchni 7,7 m² w bieli i 5 m² w kolorze.
Po drugie, montaż potrzebuje więcej luzu, bo ciemna rama mocniej pracuje w murze. Wytyczne montażu przyjmują, że metr białego profilu PVC zmienia długość średnio o 1,6 mm, a kolorowego o 2,4 mm (o szczelinach i uszczelnieniu piszemy w poradniku ciepły montaż okien).
- Przy dużych zestawach z kilku okien łącznik ze stalą i mocowaniem do budynku bywa wymagany w kolorze już od mniejszych wymiarów niż w bieli.
- Przy dużych skrzydłach i ruchomym słupku przydaje się okucie z dodatkowymi zaczepami. Pomaga trzymać nagrzany profil równo przy uszczelce.
Kolor w oknach aluminiowych
W aluminium kolor jest prostszy. Profil maluje się proszkowo, więc antracyt i biel kosztują u wielu producentów praktycznie tyle samo, a inny kolor w środku niż na zewnątrz nie jest kłopotem. Dopłata pojawia się przy dekorach drewnopodobnych (zwykle kilka do kilkunastu procent) i przy niektórych kolorach specjalnych, strukturach i matach.
Aluminium nie ma też problemu z nagrzewaniem w takiej skali jak PVC. Jest dużo sztywniejsze, więc ciemne skrzydła mogą być duże. Stąd przy projektach w ciemnych kolorach różnica w cenie między materiałami maleje: białe aluminium jest 2,3 do 3 razy droższe od białego PVC, a przy kolorze z obu stron 1,8 do 2,4 raza (całe porównanie jest w poradniku PVC czy aluminium).
Kolor w oknach drewnianych
Drewno wykańcza się na dwa sposoby. Lazura jest półprzezroczysta, nadaje odcień i zostawia widoczne słoje. Farba kryjąca w kolorze RAL zakrywa rysunek drewna, więc całość wygląda jak gładkie okno w kolorze.
W naszych wyliczeniach dla okna sosnowego lazura to około 5% dopłaty do wersji podstawowej, kryjący antracyt RAL 7016 około 29 do 33%, a dwa różne kolory (inny na zewnątrz, inny w środku) nawet 81 do 92%. Prawie drugie tyle za sam kolor. Jeśli chcesz ciemną elewację i drewno w pokoju, porównaj taką ofertę z oknem drewniano-aluminiowym.
Powłokę na drewnie trzeba okresowo odnawiać, o czym piszemy przy porównaniu drewniane czy plastikowe okna.
Popularne dekory i jak je rozpoznać w ofercie
| Dekor | Jak wygląda | Uwagi |
|---|---|---|
| Antracyt (RAL 7016) | ciemnoszary, najpopularniejszy kolor nowych domów | To nie jeden kolor. Są okleiny gładkie, matowe, piaskowane, szczotkowane i z fakturą drewna. Wyglądają różnie, choć wszystkie nazywa się antracytem. |
| Złoty dąb | ciepłe, miodowe drewno | Klasyka, dobrze maskuje kurz i drobne rysy. Przy dwustronnej zwykle rdzeń karmelowy. |
| Orzech | ciemny, czekoladowy brąz | Elegancki, ale mocno się nagrzewa, podobnie jak antracyt. |
| Winchester | jaśniejsze, rustykalne drewno z sękami | Pasuje do domów z drewnem na elewacji. |
| Czarny mat, gładkie kolory RAL | czerń, szarości, zieleń | Często w droższej grupie oklein: dopłata bywa o 25 do 40% wyższa niż za zwykłą okleinę, a czasem jeszcze większa. |
Paleta zależy od producenta profili, a nie od fabryki, która składa okna. Własne listy oklein mają między innymi Aluplast, Salamander, Veka, Rehau i Decco, i ten sam antracyt u każdego z nich ma inny kod i trochę inną fakturę. Część palet pobierzesz z sekcji wzorniki kolorów, a system ze swojej oferty znajdziesz na liście profili.
W ofertach kolor pojawia się jako kod okleiny producenta profili (np. oznaczenia literowo-cyfrowe) albo jako numer RAL. RAL przy okleinie to tylko przybliżenie. Producenci zmieniali przypisanie RAL dla części oklein, więc oferta sprzed roku i dzisiejsza mogą pokazywać inny numer dla tego samego dekoru. Przy porównywaniu ofert patrz na nazwę i kod okleiny, nie na sam RAL. A najpewniej poprosić o próbkę.
Trwałość i pielęgnacja okleiny
Dobra okleina wytrzymuje wiele lat słońca i deszczu bez wyraźnego blaknięcia. Producenci profili dają zwykle gwarancję na kolor w tym samym pakiecie co na profil, najczęściej kilka lat. Słabym punktem okazują się zwykle mechanika i chemia, a nie słońce.
Okleinę myje się ciepłą wodą z łagodnym płynem i miękką ściereczką. Rozpuszczalniki, aceton, mleczka ścierne, druciaki i myjka ciśnieniowa z bliska odpadają.
- Folię ochronną zdejmij zaraz po montażu. Na słońcu jej klej wtapia się w okleinę.
- Nie przyklejaj taśmy malarskiej na długo. Przy zdejmowaniu potrafi zerwać kawałek okleiny.
- Drobne rysy da się zaprawić markerem albo zestawem naprawczym w kolorze dekoru. Okleina odchodząca na krawędzi albo w narożu to sprawa do reklamacji.
Jak kolor zapisuje oferta i o co dopytać
Dobra oferta opisuje kolor czterema informacjami osobno, przy każdej pozycji:
- Kolor zewnętrzny: nazwa i kod okleiny albo RAL i rodzaj powierzchni (gładka, mat, struktura).
- Kolor wewnętrzny: biały, ten sam co z zewnątrz albo inny dekor.
- Kolor rdzenia: biały, karmel, antracyt.
- Kolor uszczelek: czarne albo szare.
Przykładowy zapis: „okleina 1-str. zew. antracyt gładki, wew. biały, rdzeń biały, uszczelka czarna” albo „okleina 2-str. złoty dąb, rdzeń karmel, uszczelka czarna”.
Do tego osobno kolor rolet, prowadnic i skrzynek, klamek, parapetów i nawiewników. Zmiana koloru okna w ofercie nie zawsze zmienia kolor dodatków, które zostają w poprzedniej wersji. W wycenach na ciemne okna trafia się na przykład srebrna klamka, o której nikt nie pomyślał.
Najczęstsze błędy
- Dwustronna okleina „z rozpędu”. Przy białych ścianach i drzwiach w środku jednostronna jest tańsza i daje jaśniejsze wnętrze.
- Ciemna okleina dwustronna na białym rdzeniu. Białe przylgi widać przy każdym otwarciu okna.
- Porównywanie ofert po samym RAL. Ten sam RAL to kilka różnych oklein (gładka, piaskowana, drewnopodobna), a dopłaty i wygląd się różnią.
- Duże ciemne skrzydło PVC od południa bez sprawdzenia limitów. Producent może go nie certyfikować, a odkształcenie bywa wyłączone z gwarancji.
- Folia ochronna zostawiona na lato: klej wtapia się w okleinę i zostawia ślady.
- Zmiana koloru okien bez zmiany koloru rolet i klamek. Dodatki zostają w starym kolorze, jeśli nikt ich nie przestawi.
Pytania i odpowiedzi
Czy okleina jednostronna jest tańsza od dwustronnej?
Tak. W oknach PVC okleina z jednej strony to zwykle około 10 do 18% dopłaty do białego okna, a z obu stron około 18 do 32%, czyli mniej więcej dwa razy tyle.
Antracyt na zewnątrz, biały w środku: jaka to okleina?
Okleina jednostronna zewnętrzna na białym rdzeniu. W ofercie ma to być zapisane tak: kolor zewnętrzny antracyt (z nazwą lub kodem okleiny), wewnętrzny biały, rdzeń biały.
Co to jest kolor rdzenia okna?
To kolor samego profilu PVC pod okleiną: biały, kremowy, karmelowy albo antracytowy. Widać go w przylgach po otwarciu skrzydła i na krawędziach. Przy ciemnej okleinie dwustronnej wybierz więc rdzeń w podobnym kolorze.
Czy okleina na oknach się łuszczy?
Dobra okleina naklejona fabrycznie trzyma się wiele lat. Jeśli coś ją niszczy, to najczęściej mechanika i chemia: rozpuszczalniki, mleczka ścierne, taśma malarska, zostawiona folia ochronna. Okleina odchodząca na krawędzi to sprawa do reklamacji.
Czy ciemne okna PVC się wypaczają?
Okno w limitach producenta i dobrze zamontowane nie powinno. Ciemny profil nagrzewa się jednak mocniej niż biały i bardziej się wydłuża, dlatego producenci ograniczają wymiary kolorowych skrzydeł. Przy dużych ciemnych skrzydłach od południa rozważ aluminium, które takich ograniczeń nie ma.
Czy kolor okien aluminiowych jest droższy?
Zwykle niewiele albo wcale. Aluminium maluje się proszkowo, więc antracyt i biel kosztują u wielu producentów podobnie. Dopłata pojawia się przy dekorach drewnopodobnych i kolorach specjalnych.
Jakie uszczelki do okien w kolorze antracytu?
Zwykle czarne. To standard przy okleinach, a szare częściej spotyka się przy białych oknach.