Rolety zewnętrzne do okien: rodzaje, napędy i pułapki w ofercie

Cztery rodzaje rolet zewnętrznych

Każda roleta zewnętrzna składa się z tego samego: skrzynki, w której zwija się pancerz, pancerza z poziomych listew, prowadnic po bokach i listwy dolnej. Rodzaje różnią się tylko tym, gdzie siedzi skrzynka. Od tego zależy jednak wygląd, ciepło, wymiar okna i to, czy rolety da się jeszcze dołożyć.

Nadstawna ma skrzynkę przykręconą na górze ramy okna i przyjeżdża razem z oknem. Po ociepleniu domu jej nie widać, a od środka zwykle ma klapę rewizyjną. Prosta, bez przeróbek muru. Dlatego w nowych domach najpopularniejsza.

Podtynkowa chowa skrzynkę w nadprożu albo w warstwie ocieplenia, pod tynkiem, tak że z zewnątrz widać tylko prowadnice. Najładniejsza i nie zabiera wysokości okna. Trzeba ją jednak zaplanować na etapie projektu lub ocieplania domu.

Adaptacyjna (natynkowa, elewacyjna) to aluminiowa skrzynka, zwykle ścięta pod kątem 45° albo zaokrąglona, w dwóch odmianach. Na elewacji montuje się ją na ścianie nad otworem: dokładasz ją do istniejących okien bez kucia, ale zostaje na widoku. To typowy wybór przy wymianie okien w starym domu, gdy elewacja zostaje bez zmian. We wnęce ta sama skrzynka siedzi w górnej części wnęki okiennej. Mniej rzuca się w oczy, za to zasłania górny pas szyby i zabiera trochę światła.

Jest jeszcze roleta do zabudowy: nowy pancerz i mechanizm w istniejącej, starej skrzynce, na przykład w budynku z dawnymi wnękami na rolety.

Jak roleta zmienia wymiar okna

Przy rolecie nadstawnej skrzynka i okno muszą zmieścić się razem w otworze, a że skrzynki nadstawne mają zwykle od około 16 do 30 cm wysokości, o tyle okno jest niższe niż bez rolety. W nowym domu architekt to uwzględnia. Przy wymianie okien w istniejącym otworze kończy się to mniejszą szybą i trochę mniejszą ilością światła.

W wycenach to częsty brak. Sprawdź, czy przy oknie z roletą nadstawną podano wymiar samego okna i wysokość skrzynki albo wymiar całości, bo okna, które nie pasują do otworu, biorą się często właśnie stąd (jak czytać wymiary w wycenie, pokazujemy w poradniku jak czytać ofertę na okna).

Im wyższe okno, tym większa skrzynka, bo pancerz musi się w niej zwinąć. Przykładowo mała skrzynka adaptacyjna (około 14 cm) mieści pancerz na okno do około 1,6 m wysokości, a na drzwi balkonowe około 2,5 m potrzeba już skrzynki około 16 do 17 cm. Grubszy pancerz i moskitiera też ją powiększają.

Pozostałe rodzaje wymiaru okna nie ruszają. Mają za to swoje wymagania: adaptacyjna we wnęce potrzebuje dość głębokości na skrzynkę, a jej prowadnice nie mogą kolidować z parapetem, klamką ani skrzydłem. Podtynkowa wymaga przygotowania nadproża i miejsca w ociepleniu.

Ciepły montaż, mostki i Uw

Skrzynka rolety to miejsce, przez które łatwo ucieka ciepło: w środku jest pusta przestrzeń na zwinięty pancerz, a ścianki są cieńsze niż ściana. Skrzynka nadstawna izoluje więc słabiej niż samo okno i pogarsza bilans całego zestawu.

Uw w ofercie dotyczy samego okna, bez rolety i bez skrzynki. Jeśli firma podaje „Uw okna z roletą”, jest to wartość przy zamkniętej rolecie, w nocy. Parametrem okna nie jest.

Co da się zrobić ze skrzynką:

• Wziąć ciepłą, na przykład styropianową lub z wkładem izolacyjnym. Takie są wyraźnie lepsze od pustych skrzynek z PVC. Skrzynka powinna znaleźć się w warstwie ocieplenia, a ocieplenie elewacji ma ją zakryć bez przerwy nad oknem (zasady są te same co przy ciepłym montażu okien).
• Dopilnować szczelnej klapy rewizyjnej od środka. W domach energooszczędnych coraz częściej wybiera się rewizję od zewnątrz i wtedy w pokoju nie ma żadnej klapy.
• Zrezygnować z taśmy. Taśma przechodzi przez ścianę albo skrzynkę, więc w tym miejscu jest otwór. Silnik z przewodem lub zasilaniem w skrzynce tego problemu nie ma.
• Przy podtynkowej w ociepleniu zostawić warstwę izolacji przed czołem skrzynki. Producenci podają minimalną grubość, zwykle kilka centymetrów.

Jest i druga strona. Zamknięta, szczelna roleta to dodatkowa warstwa przed oknem, która ogranicza nocne straty ciepła, zwykle o kilka do kilkunastu procent. Ile dokładnie, tego nie mamy zmierzonego: wartość (dodatkowy opór cieplny ΔR) podaje deklaracja producenta rolety. A latem roleta chroni przed przegrzaniem lepiej niż szyba przeciwsłoneczna, o czym piszemy w poradniku okna a upał.

Napęd: ręczny, silnik, radio, smart

Naszym zdaniem w nowym domu nie ma się nad czym zastanawiać: silnik na przewód to około 5 do 12% dopłaty do rolety ręcznej. Pod jednym warunkiem. Elektryk musi poprowadzić zasilanie do każdej skrzynki przed tynkowaniem. Później zostaje radio.

Duże i ciężkie rolety robi się tylko z silnikiem, bo pancerz szerokich drzwi tarasowych potrafi ważyć ponad 20 kg, a rolety antywłamaniowe, z ciężkim pancerzem, produkuje się wyłącznie z napędem elektrycznym (o zabezpieczeniach piszemy w poradniku okna antywłamaniowe). W drugą stronę też jest granica: minimalna szerokość rolety ręcznej to około 40 cm, z silnikiem około 45 cm, więc bardzo wąskie okienka mogą wymagać napędu ręcznego.

Dwie rzeczy o sterowaniu wychodzą zwykle dopiero po montażu.

• Pilot to nie wszystko. Pilot jednokanałowy steruje jedną roletą albo wszystkimi naraz. Jeśli chcesz sterować każdą osobno i wszystkimi razem, potrzebujesz pilota wielokanałowego albo centrali. Miej zawsze co najmniej dwa punkty sterowania: zgubienie jedynego pilota w niektórych systemach oznacza wizytę serwisu.
• Standardy radiowe się nie mieszają. Silniki jednego producenta w starszym i nowszym standardzie radiowym nie zawsze rozumieją ten sam pilot. Dokładając rolety do istniejących, zapytaj, czy będą współpracować.

Pancerz: PVC czy aluminium, i jaki kolor

Kolor ustal osobno dla pancerza, skrzynki, prowadnic i listwy dolnej, bo w ofercie potrafią być różne. Widzimy to w wycenach: antracyt wpisany przy pancerzu, a reszta zostaje w kolorze domyślnym. Sam pancerz zamawia się w jednym kolorze.

Do okna w okleinie antracytowej najczęściej dobiera się antracytowy pancerz, zwykle w kolorze standardowym, bez dopłaty albo z dopłatą rzędu kilku procent. Drewnopodobne są droższe. To zwykle wyższa grupa cenowa.

Ciemny pancerz mocno nagrzewa się na słońcu. Jeśli za zamkniętą ciemną roletą będą szyby od południa, zapytaj o szybę hartowaną od zewnątrz, bo nagrzana szyba może pęknąć od szoku termicznego.

Moskitiera w prowadnicy

Moskitiera zintegrowana z roletą zwija się w tej samej skrzynce i jeździ w tych samych prowadnicach. Opuszczasz ją latem niezależnie od pancerza, a zimą znika w skrzynce. Wygodne.

Ograniczenia są trzy. Szerokość: zwykle około 1,6 do 1,8 m, w niektórych systemach do około 2 m, a szersze drzwi tarasowe dostają moskitierę przesuwną albo plisowaną (wszystkie rodzaje zebraliśmy w poradniku moskitiery do okien). Skrzynka: najmniejsze adaptacyjne często nie mają tej opcji, a moskitiera powiększa i skrzynkę, i prowadnice. I termin, bo w niektórych systemach moskitierę da się dołożyć później, a w wielu nie. Zdecyduj przy zamówieniu.

Pomiar rolety

Roletę nadstawną mierzy firma okienna razem z oknem (ogólne zasady są w poradniku jak zmierzyć okno). Rolety adaptacyjne mierzy się inaczej, zależnie od tego, czy skrzynka trafi do wnęki, czy na elewację:

1. Zmierz szerokość wnęki w trzech miejscach (góra, środek, dół). Do rolety we wnęce bierzesz najmniejszy wynik, bo prowadnice muszą stanąć równolegle.
2. Zmierz wysokość wnęki od parapetu zewnętrznego do nadproża, po obu stronach.
3. Sprawdź głębokość wnęki od ramy okna do lica elewacji. Skrzynka i prowadnice muszą się w niej zmieścić i nie mogą zahaczać o skrzydło, klamkę ani parapet.
4. Przy montażu na elewacji dodaj do szerokości otworu miejsce na prowadnice po obu stronach, a do wysokości miejsce na skrzynkę nad otworem.
5. Ustal stronę obsługi (taśma lub przewód po lewej czy po prawej) i miejsce na przełącznik.
6. Zaplanuj parapet zewnętrzny. Prowadnice stają na parapecie, więc parapet musi być zamontowany przed roletą albo docięty pod prowadnice.

Kiedy co wybrać

O cenie krótko. Przy tym samym wymiarze i napędzie sam rodzaj skrzynki zmienia cenę rolety zwykle tylko o kilka procent. Różnicę robią napęd (tabela wyżej), pancerz i kolor, a przy podtynkowych dodatkowe prace przy nadprożu i tynku. Rodzaj wybieraj więc po wyglądzie, cieple i etapie budowy. Cena samej rolety niewiele tu rozstrzyga.

Co sprawdzić w ofercie na rolety

Zanim przejdziesz do listy, upewnij się, że w wycenie w ogóle jest roleta. Zdarza się, że pod tym słowem stoi żaluzja albo że osłony nie przypisano do żadnego okna.

• Rodzaj rolety (nadstawna, podtynkowa, adaptacyjna), wysokość skrzynki i nazwa systemu. Roletę, tak jak okno, składa się z gotowego systemu, a od systemu zależą limity i opcje. Jednym z systemodawców jest Aluprof, znany też z okien aluminiowych.
• Do którego okna jest roleta i czy wymiar tego okna uwzględnia skrzynkę. Okno dzielone na dwie części to zwykle dwie rolety i dwa napędy.
• Napęd: ręczny, na przewód czy radiowy, ile pilotów i ile kanałów, czy jest drugi punkt sterowania.
• Pancerz: materiał, profil i czy mieści się w limicie szerokości i powierzchni.
• Kolory pancerza, skrzynki, prowadnic i listwy dolnej, każdy osobno.
• Moskitiera: czy jest, czy mieści się w limicie szerokości.
• Montaż: kto montuje rolety, kto podłącza silniki (elektryk z uprawnieniami) i kiedy, przed czy po elewacji.

Masz wycenę okien z roletami? Wyślij ją do sprawdzenia. Patrzymy najpierw na to, czy wymiary okien uwzględniają skrzynki, a potem, czy rolety pasują do etapu budowy.

Najczęstsze błędy

• Brak wysokości skrzynki w ofercie. Okno z roletą nadstawną zamówione na pełną wysokość otworu nie wejdzie.
• Napęd ręczny przy dużych drzwiach tarasowych. Ciężki pancerz na taśmie szybko zużywa zwijacz i męczy przy każdym podnoszeniu.
• Silniki na przewód zamówione do domu, w którym nie ma kabli w ścianach. Po tynkach zostaje kucie albo dopłata do radia.
• Jeden pilot jednokanałowy do wszystkich rolet. Nie da się sterować pokojami osobno, a zgubienie pilota bywa kłopotem.
• „Antracyt” wpisany tylko w jednym miejscu oferty, przez co skrzynka i prowadnice przyjeżdżają białe.
• Pancerz PVC na szerokie okno: powyżej limitu szerokości ugina się i wyskakuje z prowadnic.
• Moskitiera ponad limit szerokości, zamówiona do rolety na szerokie drzwi i niemożliwa do wykonania.
• „Uw z roletą” jako parametr okna. To wartość przy zamkniętej rolecie. Porównuj Uw samego okna.