Szyby matowe i ornamentowe: prywatność bez zasłon

Mat, ornament, szyba barwiona, lustro weneckie: czym się różnią

W ofertach te szyby chowają się pod różnymi nazwami: „mat”, „satyna”, „mleczna”, „DEC”, nazwy wzorów w rodzaju Crepi, Delta albo Master-Carre, a przy szkle barwionym i lustrze nazwy handlowe hut (Parsol, Stopsol, Mirastar). Robią cztery różne rzeczy i tylko dwie z nich zasłaniają przez całą dobę.

Są jeszcze dwie rzadsze opcje. Szkło klejone z mleczną folią (w ofercie na przykład „33.1 PVB mat” albo „44.2 PVB mat”) jest naraz matowe i bezpieczne: po stłuczeniu odłamki trzymają się folii. I szkło przełączalne, które po podłączeniu prądu z mlecznego robi się przezroczyste. Fabryki mają je w katalogach, ale w ofertach na dom widzimy je rzadko i jego ceny nie mamy zmierzonej.

Ile światła zostaje w pokoju

Producenci szkła podają przepuszczalność światła, w skrócie Lt, w procentach. Dla szyb przezroczystych to dobra miara i z niej jest wykres niżej. Dla matu i ornamentu w zestawieniach, z których korzystamy, tej liczby nie ma. Takie szkło rozprasza światło: pokój jest jasny, tylko bez ostrej plamy słońca na podłodze. Jeśli zależy Ci na liczbie, poproś o kartę techniczną konkretnego wzoru.

Lustro weneckie przepuszcza około 3% światła, czyli kilkadziesiąt razy mniej niż zwykły pakiet trzyszybowy. Pokój za nim jest wyraźnie ciemniejszy także w słoneczny dzień. Z tego samego powodu prawie nie grzeje: współczynnik g, czyli ile energii słońca wpada do środka, spada do 4 do 6%. Latem to zaleta, zimą słońce tego pokoju nie dogrzeje. Więcej o szybach na upał w poradniku okna a upał.

Szyba barwiona na szaro zabiera mniej więcej połowę światła, a widoczność z zewnątrz ogranicza słabo. Jeśli kupujesz ją dla prywatności, to naszym zdaniem kupujesz nie to.

Lustro weneckie wieczorem działa odwrotnie

Jedna strona tafli ma metaliczną powłokę, która odbija większość światła. Kto przez nią widzi, a kto ogląda swoje odbicie, zależy wyłącznie od tego, po której stronie jest jaśniej. W dzień jaśniej jest na ulicy: przechodzień widzi lustro, Ty widzisz ulicę. Po zmroku, kiedy w pokoju pali się światło, role się odwracają.

Dlatego samo lustro weneckie nie zastąpi zasłon w sypialni ani w łazience. Ma sens tam, gdzie pokój jest używany głównie za dnia, okno wychodzi na ulicę albo sąsiada i godzisz się na ciemniejsze wnętrze. Na wieczór i tak potrzebna będzie roleta, plisa albo zasłona (rolety opisujemy w poradniku rolety zewnętrzne).

W pakietach, które oglądamy, lustro prawie zawsze stoi jako tafla zewnętrzna, ma 6 mm i często jest hartowane. W zapisie szyby jest wtedy na początku, na przykład „6 Mirastar/16Ar/4/16Ar/4th”. Wersje z lustrem od strony pokoju też istnieją, ale przepuszczają wtedy dużo więcej ciepła ze słońca (g około 25% zamiast 4 do 6%).

Która tafla w pakiecie jest matowa i co z ciepłem

W pakiecie trzyszybowym matowa jest zwykle środkowa tafla: „4th/18Ar/4 mat/18Ar/4th”. Dwie zewnętrzne zostają gładkie i to one niosą powłoki niskoemisyjne (oznaczenie „th”, „one” albo podobne). Ug zostaje takie jak w zwykłym pakiecie, 0,5 W/(m²K). Matowa powierzchnia siedzi zamknięta w komorze, więc nie łapie brudu i nie trzeba jej myć.

W dwóch szybach mat jest od zewnątrz („4 mat/16Ar/4th”) albo od pokoju („4th/16Ar/4 mat”), a powłoka na drugiej tafli. Ug wynosi wtedy 1,1, tak jak w zwykłym pakiecie dwuszybowym. Ornament stoi podobnie: wzór na jednej tafli, powłoka na gładkiej.

Uważaj na pakiety, w których wszystkie tafle są matowe. W katalogach szyb, które przeglądamy, taki pakiet trzyszybowy nie ma żadnej powłoki i ma Ug 1,6, a dwuszybowy aż 2,6. Okno z taką szybą praktycznie nie ma szans na Uw 0,9, którego przepisy wymagają w ogrzewanych pomieszczeniach. W ofertach to rzadkość, ale jeśli w zapisie szyby widzisz same „mat” i żadnego „th” ani „one”, zapytaj. Jak czytać cały zapis pakietu, pokazujemy w poradniku dwie czy trzy szyby.

Mat i ornament wymagają czasem grubszego szkła w drugiej tafli (w drzwiach i przy dużych szybach dochodzi szkło klejone albo hartowane), a lustro weneckie ma 6 mm zamiast 4. Pakiet robi się trochę cięższy i grubszy. Przy dużych skrzydłach zapytaj, czy profil i okucia to biorą.

Cena i krótsza gwarancja

Dopłatę za szybę liczy się od powierzchni szkła, więc w procentach zależy od wielkości okna i od tego, ile kosztuje samo okno. Dla białego okna PVC z trzema szybami, 1230 × 1480 mm, wychodzi nam tak:

• mat (środkowa tafla): około 9 do 13% ceny okna; w małym oknie stałym, które samo jest tańsze, ten sam mat to więcej, w jednym z naszych porównań około 19%;
• ornament: wyraźnie drożej niż mat, ale uczciwej liczby nie mamy, bo pakiety ornamentowe, które mierzyliśmy, miały w komplecie także szkło klejone;
• lustro weneckie: około 60 do 67% ceny tego samego okna, czyli mniej więcej pięć razy więcej niż mat.

Za lustro weneckie płaci się więc kilka razy więcej niż za mat, a dostaje prywatność tylko za dnia i ciemniejszy pokój. W łazience, w garderobie czy na klatce schodowej my byśmy za to nie dopłacali: mat robi tam tę samą robotę przez całą dobę. Inne dopłaty do okna zestawiamy w poradniku od czego zależy cena okien.

Łazienka, drzwi wejściowe, parter przy ulicy

Łazienka i WC. Wystarcza mat w środkowej tafli. Ornament, jeśli wzór pasuje do wnętrza. Lustro weneckie nie, z powodu wieczoru. Okno w łazience zwykle otwierasz na uchył, a wtedy szyba dalej zasłania, bo skrzydło odchyla się tylko u góry.

Drzwi wejściowe i boczne naświetla. Szkło w drzwiach jest prawie zawsze bezpieczne, więc mat albo ornament łączy się w pakiecie ze szkłem klejonym. Stąd w ofertach zapisy w rodzaju „33.1th/14Ar/4 Delta”: wzór od jednej strony, szkło klejone od drugiej. Jeśli drzwi są przeszklone nisko, przy podłodze, dopilnuj, żeby od strony, gdzie ktoś może się oprzeć albo upaść, było szkło klejone lub hartowane.

Parter od ulicy. Tu prywatność spotyka się z bezpieczeństwem i da się je połączyć w jednym pakiecie. W katalogach szyb są gotowe układy z matową taflą i szybą antywłamaniową P2A (na przykład „4 mat ESG/16Ar/44.2th”) albo z klejonym szkłem z mleczną folią. Sam mat w oknie salonu bywa przytłaczający, bo nie widzisz ogrodu. Wtedy zostają rolety albo żaluzje na wieczór i zwykła szyba w dzień. O szybach i okuciach na parter piszemy w poradniku okna antywłamaniowe.

Klatka schodowa, garderoba, garaż. Mat. Nie ma tu czego oglądać, a światło się przyda.

Co sprawdzić w ofercie

1. Które okna. Mat ma być w konkretnych pozycjach. Przy pozycji z ilością 2 sprawdź, czy matowe mają być oba okna, czy tylko jedno.
2. Która tafla. W trzech szybach najlepiej środkowa. W zapisie powinna być też powłoka niskoemisyjna na gładkich taflach.
3. Ug pakietu. Przy trzech szybach z matem w środku nadal około 0,5. Wyższe Ug to sygnał, że coś w układzie wypadło.
4. Nazwa wzoru. Przy ornamencie nazwa wzoru i kolor (bezbarwny, brązowy). Najlepiej po obejrzeniu próbki w ręku.
5. Gwarancja na tę szybę. Osobny punkt karty gwarancyjnej, zwykle krótszy.

Wzór ornamentu wybieraj z próbki. Na zdjęciach w katalogu wiele wzorów wygląda podobnie, a w oknie jeden ledwo rozmywa sylwetkę, drugi zasłania prawie wszystko. Jak czytać pozostałe wiersze specyfikacji, opisujemy w poradniku jak czytać ofertę na okna.

Najczęstsze błędy

• Lustro weneckie w sypialni albo łazience jako zamiennik zasłon. Wieczorem przy zapalonym świetle z zewnątrz widać wnętrze.
• Pakiet z samych matowych tafli. Bez powłok Ug rośnie do około 1,6 i okno nie spełni wymogu Uw 0,9.
• Mat w złym oknie: pozycja z ilością 2 i jednym rysunkiem, a matowe miało być tylko jedno okno (albo odwrotnie).
• Ornament wybrany ze zdjęcia w katalogu. Stopień zasłaniania widać dopiero na próbce.
• Szyba barwiona kupiona dla prywatności. Przyciemnia pokój, a wieczorem nie zasłania wcale.