Dwie czy trzy szyby: jaki pakiet szybowy wybrać

Z czego składa się szyba w oknie

W oknie nie ma jednej szyby. Jest pakiet szybowy (szyba zespolona): dwie albo trzy tafle szkła sklejone na obwodzie przez ramkę dystansową. Komory między taflami wypełnia gaz, zwykle w 90% argon, a na tafle idzie cienka, niewidoczna powłoka niskoemisyjna, która odbija ciepło z powrotem do pokoju.

Dwie szyby to jedna komora i pakiet zwykle 24 mm. Trzy szyby to dwie komory i zwykle 44 do 48 mm (w płytszych profilach 36 do 40 mm). Są też cztery szyby, trzy komory i Ug nawet 0,3, ale w domach to rzadkość.

Uwaga na słowa. Część sprzedawców mówi „szyba jednokomorowa” o dwóch szybach, a „dwukomorowa” o trzech. Licz tafle albo komory i nie daj się złapać na nazwę.

Jak czytać zapis pakietu, np. 4/18Ar/4/18Ar/4

Zapis czytasz od zewnątrz do wewnątrz. Liczba bez liter to tafla szkła (grubość w mm), liczba z literami to komora (szerokość w mm i gaz).

Szkło klejone ma swój zapis: 33.1 to dwie tafle po 3 mm i jedna folia, 44.2 dwie tafle po 4 mm i dwie folie. I liczy się, gdzie stoi. W 4/16Ar/33.1 klejone szkło jest od środka i chroni domowników przed odłamkami, w 44.2/16Ar/4 od zewnątrz i utrudnia włamanie. Pomylona strona to pieniądze wydane na nie to zabezpieczenie.

Resztę skrótów z wyceny (profil, okucia, kolory) rozbieramy w poradniku jak czytać ofertę na okna.

Dwie czy trzy szyby: Ug, Uw i przepisy

Ug w W/(m²K), dla pakietów z powłoką niskoemisyjną. Wynik zależy też od tego, ile tafli ma powłokę (jedna albo dwie), więc dokładną wartość podaje producent szkła.

Szyba waży najwięcej w cieple całego okna (Uw), ale swoje dokładają rama i krawędź szyby, więc ta sama szyba w dwóch różnych oknach nie da tego samego wyniku. Tak zmienia się Uw tego samego okna:

Przykład obliczeniowy dla okna wzorcowego 1230 × 1480 mm z ramą Uf 1,3 W/(m²K). Przy cieplejszej ramie (Uf około 1,0) wszystkie wartości są niższe, a w mniejszym oknie wyższe.

W konkretnych systemach (okno wzorcowe 1230 × 1480 mm, dane z kart profili) wygląda to tak. Z szybą Ug 0,5 Aluplast Ideal 8000 ma Uw 0,74, Salamander bluEvolution 82 też 0,74, Rehau Synego 0,76. Z szybą dwuszybową Ug 1,1 Ideal 4000 ma 1,4, a Gealan S8000 1,3. Zestawiaj tylko liczby dla tego samego wymiaru i tej samej szyby (symbole tłumaczy poradnik Uw, Ug, Uf).

W nowym domu, a także przy przebudowie, okna w ogrzewanych pomieszczeniach muszą mieć Uw nie wyższe niż 0,9 W/(m²K) (warunki techniczne WT 2021). Systemy z szybą Ug 1,1 mają w naszej bazie Uw od 1,2 do 1,4. Nie ma tu o czym dyskutować.

Ciepła ramka: mała rzecz, duża różnica

Ramka dystansowa biegnie po całym obwodzie szyby. Zwykła jest z aluminium, a ono przewodzi ciepło około 800 razy lepiej niż tworzywo. Stąd krawędź szyby to najzimniejsze miejsce okna. Ciepła ramka jest z tworzywa wzmocnionego cienką folią metalu (np. Swisspacer).

To samo okno 1200 × 1500 mm, rama Uf 1,1, szyba Ug 0,7, różni się tylko ramka (przykład z Vademecum okien PVC). Ψ w W/(m·K): im mniej, tym mniejszy mostek cieplny na krawędzi szyby.

Uw spada o około 7 do 12%, a dopłata w oknach PVC to zwykle do około 4% ceny okna. U części producentów ciepła ramka jest już w standardzie. Tej pozycji przy cięciu kosztów my byśmy nie skreślali. Jest w kilku kolorach, czarna czy szara nie razi w oknie.

Rosa na krawędzi szyby: skąd się bierze

Gdy wewnętrzna powierzchnia szyby jest zimniejsza niż punkt rosy powietrza w pokoju, para skrapla się na szkle. Najpierw w dolnych narożnikach, przy ramce.

Rosa na dole szyby od środka to zwykle fizyka, a nie wada okna, i najczęściej stoi za nią wysoka wilgotność w domu, słaba wentylacja albo zasłony i szerokie parapety, przez które ciepłe powietrze nie dochodzi do szyby. A rosa na zewnątrz szyby trzyszybowej, rano przy bezchmurnym niebie, znaczy tyle, że szyba dobrze izoluje i nie grzeje się od pokoju. Znika sama przed południem.

Jak odróżnić rosę od wady, piszemy w poradniku parowanie okien.

Gaz, grubość pakietu, waga i światło

Gaz. Argon przewodzi ciepło około 1,5 raza słabiej niż powietrze, krypton jeszcze słabiej. Standardem jest argon, krypton ma sens wtedy, gdy pakiet musi być cienki (np. 36 mm), a Ug ma zostać niskie.

• Grubość pakietu musi pasować do profilu. Głębokie profile mieszczą grube pakiety: Ideal 7000 do 51 mm, Drutex Iglo Energy do 52 mm, Gealan S9000 do 56 mm. Płytsze profile 70 mm biorą zwykle najwyżej około 41 mm (np. Ideal 5000 albo Euro-Design 70), więc trzy szyby wchodzą tam tylko z wąskimi komorami i trochę gorszym Ug. Maksymalny pakiet każdego systemu stoi na kartach profili.
• Waga. 1 m² szkła o grubości 1 mm waży 2,5 kg. Pakiet 4/16/4 to około 20 kg/m², 4/18/4/18/4 około 30 kg/m², a grubsze tafle (6 mm) i szkło klejone dokładają swoje. Cały ten ciężar wisi na zawiasach i okuciach. Przy dużych skrzydłach producent musi dobrać mocniejsze okucia, a lekkie systemy przesuwne mają limit masy skrzydła (np. 60 kg); o drzwiach tarasowych więcej w poradniku HST, PSK czy drzwi balkonowe.
• Światło i słońce. Każda tafla i powłoka zabiera trochę światła i darmowego ciepła. Typowy pakiet dwuszybowy przepuszcza około 80% światła (Lt) i około 63 do 65% energii słońca (g), typowy trzyszybowy o Ug 0,5 około 74% światła i około 53% energii. Mocniejsze powłoki mają te liczby niższe, więc do ciemnego pokoju od północy sprawdź Lt w opisie szyby.

Kiedy wystarczą dwie szyby

Rzadziej, niż chcieliby niektórzy sprzedawcy. Sensownie w czterech sytuacjach.

• Pomieszczenia nieogrzewane albo chłodne: garaż, budynek gospodarczy, wiatrołap, klatka schodowa. Wymaganie Uw 0,9 dotyczy pomieszczeń ogrzewanych, dla chłodniejszych przepisy są łagodniejsze.
• Przeszklenia wewnątrz domu, czyli drzwi i ścianki między pomieszczeniami ogrzewanymi.
• Lekkie systemy przesuwne i duże skrzydła, gdy trzecia szyba przekroczyłaby dopuszczalną masę skrzydła albo grubość pakietu w profilu.
• Systemy, które mieszczą tylko cienkie pakiety. Okna drewniane 68 mm (np. Style 68 fabryki Sokółka albo Lexo 68 fabryki Urzędowski) biorą pakiety do około 32 mm. Podobnie aluminiowe systemy bez przekładki termicznej, przeznaczone do wnętrz.

W ogrzewanym domu jednorodzinnym dwie szyby to dziś wyjątek, a nie oszczędność. Okno nie spełni wymaganego Uw i krawędź szyby szybciej złapie rosę.

Szyby specjalne: hartowana, klejona, antywłamaniowa, akustyczna

* Dopłata orientacyjna, w stosunku do ceny całego okna PVC ze zwykłym pakietem trzyszybowym (okno 1230 × 1480 mm i drzwi balkonowe). W oknach aluminiowych ta sama szyba to mniejszy procent ceny, bo samo okno jest droższe.

Hartowana (ESG) jest wytrzymalsza od zwykłej szyby i znosi nagłe zmiany temperatury. Ale gdy już pęknie, sypie się cała i w oknie zostaje dziura. Klejona (VSG) po rozbiciu zostaje w ramie, trudno się przez nią przebić, przy okazji lepiej tłumi hałas i zatrzymuje UV. Przed włamaniem i przed wypadnięciem chroni więc klejona, choć sama szyba to tylko część zabezpieczenia (resztę opisujemy przy oknach antywłamaniowych).

Hałas. Tu robotę robią tafle różnej grubości i folia akustyczna. Orientacyjne Rw samej szyby:

Przy ulicy pytaj o pełny zapis Rw (C; Ctr) całego okna, nie samej szyby. Na hałas uliczny liczy się Rw + Ctr, zwykle o 4 do 7 dB mniej niż samo Rw. Różnicę 3 dB ledwo słychać, 10 dB odczuwamy jako hałas o połowę cichszy. Szerzej w poradniku okna akustyczne.

Gdzie jaką szybę: drzwi balkonowe, parter, duże tafle

• Drzwi balkonowe i okna do podłogi: szkło bezpieczne. Klejone 33.1 od strony pokoju chroni przed skaleczeniem i wypadnięciem, hartowane zwiększa wytrzymałość.
• Parter: szyba P2A (44.2) od zewnątrz, ale sama nie wystarczy. Włamywacz częściej wypycha skrzydło, niż tłucze szkło, więc bez okuć antywyważeniowych to pieniądze wydane w połowie. Jeśli dom jest ubezpieczony, zajrzyj, czy polisa nie stawia wymagań szybom na parterze.
• Duże tafle: szkło 4 mm ma granice (orientacyjnie do około 3,3 m² i 2,5 m długości boku). Większa szyba potrzebuje grubszego szkła, a powyżej około 6 m² zaleca się szkło bezpieczne. Duże szyby od południa z roletami zewnętrznymi my byśmy hartowali, bo grozi im pęknięcie od nagłego nagrzania (szok termiczny). W ofertach, które czytamy, taka szyba często stoi bez hartowania i nikt o tym nie mówi.
• Łazienka: szyba matowa, trwalsza niż folia i tańsza od większości szyb specjalnych.
• Upał od południa: szyba przeciwsłoneczna pomaga, ale rolety zewnętrzne albo żaluzje zwykle działają lepiej i zimą nie przyciemniają widoku (porównanie w poradniku okna a upał).

Masz wycenę i nie wiesz, czy szyby dobrano do miejsc, w których staną? Prześlij ją nam, przejdziemy pozycja po pozycji.

Najczęstsze błędy

• Ramka aluminiowa przy deklarowanym Uw 1,0 lub niższym. Sprawdź, czy Uw nie policzono dla ciepłej ramki, której nie ma w ofercie.
• Szkło klejone po złej stronie. Przeciw włamaniu laminat idzie od zewnątrz, dla ochrony domowników przed odłamkami od środka.
• Szyba hartowana sprzedana jako „antywłamaniowa”. ESG jest wytrzymałe, ale pęknięte wysypuje się całe i zostawia otwór, a klasę P2A czy P4A mają szyby klejone.
• Rw szyby zamiast Rw okna. Hałas wchodzi też przez uszczelki i nawiewniki. Do umowy wpisuj izolacyjność całego okna, najlepiej z Ctr.
• Duża tafla 4 mm bez sprawdzenia limitów: powyżej około 3,3 m² albo 2,5 m boku to za mało.
• Trzy szyby w lekkim skrzydle przesuwnym bez liczenia masy. Pakiet 4/18/4/18/4 waży około 30 kg/m² i może przekroczyć limit okuć.