Żaluzje fasadowe, rolety czy screeny: co wybrać

Co robi każda z trzech osłon

Wszystkie trzy wiszą przed szybą, od strony ulicy, i zatrzymują słońce, zanim nagrzeje szkło. Dlatego każda chroni przed upałem dużo lepiej niż zasłona w pokoju (dlaczego, pokazujemy w poradniku okna a upał). Różni je cała reszta.

Żaluzja fasadowa: lamela C czy Z

Żaluzja fasadowa to zewnętrzna żaluzja z aluminiowych lamel, które się podnosi, opuszcza i obraca. Ustawione pod kątem odbijają słońce, a między nimi wpada rozproszone światło. Przy dużym oknie od zachodu to często jedyny sposób, żeby po południu nie siedzieć ani w upale, ani przy zapalonej lampie.

Jak żaluzja zachowuje się po zamknięciu, zależy od kształtu lameli. W ofertach, które oglądamy, typ lameli często w ogóle nie pada, a to od niego zależy, czy w pokoju będzie ciemno.

• Lamela C (na przykład C-80) obraca się w zakresie do 180°. Zamknięta wciąż przepuszcza trochę światła. Do salonu wystarczy, do sypialni raczej nie.
• Lamela Z (Z-90, Z-70) ma uszczelkę, daje pełniejsze zaciemnienie i mniej stuka na wietrze. Obraca się tylko o 90°, w jedną stronę.
• Lamela płaska (C-80 Flat) po złożeniu zajmuje najmniej miejsca. Bywa wyjściem, gdy nad oknem nie zmieści się wysoka skrzynka.

Reszta wychodzi zwykle po montażu. Żaluzję robi się prawie zawsze z silnikiem, a w części systemów wersji ręcznej po prostu nie ma. Przy silnym wietrze lamele muszą się zwinąć, więc do żaluzji zamawia się czujnik wiatru. W wietrzny, słoneczny dzień okno zostaje więc bez osłony i tego nie da się obejść.

Prowadnice bywają aluminiowe albo linkowe. Linkowe są tańsze, ale mają mniejszy limit wymiaru i nie mają uszczelek, które tłumią uderzenia lamel, więc na wietrze słychać je bardziej. Lamele lakieruje się fabrycznie w krótkiej palecie: u Aluprofu standardowych kolorów jest 11, lamela drewnopodobna to zamówienie specjalne. Skrzynkę i prowadnice da się zwykle pomalować na dowolny kolor RAL.

Screen: widok zostaje, ciemności nie będzie

Screen to roleta z tkaniny technicznej, która jedzie w bocznych prowadnicach. Tkanina odcina oślepiające światło i sporą część ciepła, a przez nią dalej widać ogród. Dlatego lubią je biura i domy z widokiem: przy monitorze nie ma odblasków, a nikt nie siedzi w półmroku.

Ważniejsza jest lista rzeczy, których screen nie robi. Nie zaciemni sypialni. Zimą i nocą nie daje praktycznie żadnej izolacji. Tkaninę da się przeciąć, więc przed włamaniem nie chroni. Jeśli w rozmowie z firmą pada „chcę mieć ciemno w sypialni”, a w ofercie stoi screen, coś poszło nie tak.

I jeszcze prywatność po zmroku. Tego nie mierzyliśmy, ale wynika to z samej zasady działania: tkanina, przez którą w dzień widać ulicę, wieczorem przy zapalonym świetle w pokoju działa w drugą stronę i z zewnątrz widać, co dzieje się w środku.

W wersji ZIP brzeg tkaniny jest zaczepiony w prowadnicy jak zamek błyskawiczny. Tkanina jest napięta, mniej łopocze na wietrze i nie zostawia szczelin po bokach, więc przy okazji zatrzymuje owady. W wersji klasycznej tkanina leży w prowadnicy luźno. Większe screeny robi się tylko z silnikiem, ręczne (na sprężynie) do mniejszych wymiarów, na balkony i altany.

Duże przeszklenia: gdzie kończy się roleta

Przy oknach do półtora metra szerokości zmieści się każda z trzech osłon. Kłopot zaczyna się przy drzwiach tarasowych i przeszkleniach od podłogi do sufitu, bo każda osłona ma limit szerokości i powierzchni jednego pola.

Liczby z katalogów systemodawcy i producenta osłon. W ofercie obowiązuje limit producenta, który robi osłonę, a bywa inny niż systemowy, w obie strony.

Przykład: drzwi przesuwne szerokie na 4 m i wysokie na 2,3 m to ponad 9 m². Roleta na najpopularniejszym pancerzu tego nie obejmie, a na grubszym będzie na granicy. Żaluzja i screen mieszczą się z zapasem. Dlatego przy dużych drzwiach HST rolety dzieli się często na dwie, z osobnymi napędami, a żaluzja albo screen idzie jednym polem.

Co trzeba ustalić przed tynkami

Każda z trzech osłon zwija się do skrzynki nad oknem i każda występuje w podobnych odmianach: ze skrzynką na oknie (nadstawna), schowaną w nadprożu albo w ociepleniu (podtynkowa; przy żaluzjach mówi się też „nadprożowa”) i przykręconą do elewacji albo w górze wnęki (adaptacyjna).

Skrzynka żaluzji jest większa niż skrzynka rolety, bo złożone lamele tworzą wysoki pakiet, który rośnie razem z wysokością okna. W dwóch nadstawnych systemach żaluzji, które sprawdzaliśmy, osłona na drzwi wysokie na 2,2 m w ogóle nie zmieściła się w skrzynce. Przy wysokich przeszkleniach żaluzję planuje się więc raczej w nadprożu, a to decyzja na etapie projektu albo ocieplania.

1. Wybierz osłonę dla każdego okna, zanim zamówisz okna. Przy skrzynce nadstawnej okno jest niższe o jej wysokość. Przy podtynkowej nadproże i ocieplenie przygotowuje się pod konkretny system.
2. Poprowadź kable. Żaluzje i screeny prawie zawsze mają silnik, więc do każdej skrzynki potrzebne jest zasilanie, a przy żaluzjach także czujnik wiatru. Po tynkach zostaje kucie albo listwy na ścianie.
3. Zaplanuj mocowanie. Ciężką skrzynkę trzeba przykotwić do budynku, a nie tylko postawić na oknie. Jeden z producentów wymaga dodatkowych mocowań już od 20 kg, a prowadnice żaluzji przykręca się w kilku punktach, tym większej liczbie, im wyższe okno.
4. Ustal kolejność ekip. Prowadnice stoją na parapecie zewnętrznym, więc parapet musi być wcześniej. Kto montuje osłonę i na którym etapie elewacji, zapisz w umowie.

Skrzynka nad oknem to też miejsce, którędy łatwo ucieka ciepło. Zasady są te same dla wszystkich trzech osłon i opisaliśmy je przy roletach zewnętrznych (w części o ciepłym montażu i Uw).

Ile kosztują w porównaniu z roletą

Zestawiliśmy ceny osłon tego samego wymiaru, białych, w podstawowej konfiguracji, wszystkich z silnikiem i przełącznikiem na ścianie. Punktem odniesienia jest roleta z silnikiem: nadstawna, adaptacyjna i podtynkowa kosztują przy tym samym wymiarze prawie tyle samo, więc bierzemy ich środek.

Na zwykłym oknie screen kosztuje ponad dwa razy tyle co roleta i tu trudno go bronić, chyba że naprawdę chodzi o widok. Na szerokim oknie tarasowym różnice się spłaszczają i screen wychodzi prawie jak żaluzja.

Duży jest też rozrzut między systemami tej samej osłony. Dwie żaluzje nadprożowe tego samego wymiaru różniły się o około 25%, a screen podtynkowy był o 10 do 25% droższy od adaptacyjnego. To ceny bez montażu i bez prac przy nadprożu. Przy wersjach podtynkowych te prace potrafią zmienić rachunek bardziej niż sama osłona, ale ile, tego nie liczyliśmy.

Napęd ręczny czy radiowy, pancerz i kolor rolety też ruszają cenę. To jest w poradniku o roletach, a porównanie osłon z szybą przeciwsłoneczną w poradniku okna a upał.

Co gdzie: typowe sytuacje

W jednym domu można mieć różne osłony: rolety w sypialniach, żaluzję w salonie. Z ulicy widać je jednak obok siebie, więc skrzynki i prowadnice powinny mieć ten sam kolor i podobną wysokość. A jeśli wszystko ma chodzić z jednego pilota albo aplikacji, napędy muszą mówić tym samym standardem radiowym, co przy różnych producentach nie jest oczywiste. O wersjach antywłamaniowych więcej w poradniku okna antywłamaniowe.

Co musi być w ofercie

Pierwsze, co sprawdzamy w wycenie z osłonami: czy to w ogóle ta osłona. Samo „żaluzja” bywa żaluzją wewnętrzną, a „roleta” screenem.

• Nazwa osłony i systemu, rodzaj skrzynki (nadstawna, podtynkowa albo nadprożowa, adaptacyjna) i jej wysokość. Przy nadstawnej także wymiar samego okna.
• Przy żaluzji typ i szerokość lameli (C, Z, płaska) oraz rodzaj prowadnic. Bez tego nie wiadomo, czy w pokoju da się zrobić ciemno.
• Przy screenie: ZIP czy klasyczny i kolor tkaniny.
• Napęd, sterowanie i czujnik wiatru. Żaluzja bez czujnika to pytanie do firmy.
• Czy wymiar mieści się w limicie producenta, zwłaszcza przy polach powyżej 6 m².
• Kolory lameli albo pancerza, skrzynki i prowadnic, każdy osobno.
• Montaż: kto mocuje skrzynkę do budynku, kto podłącza silniki (elektryk z uprawnieniami) i kiedy.

Gdzie w wycenie szukać tych pozycji i jak czytać resztę specyfikacji, pokazujemy w poradniku jak czytać ofertę na okna.

Najczęstsze błędy

• Screen do sypialni. Nie zaciemnia, a wieczorem przy zapalonym świetle widać przez niego wnętrze.
• Żaluzja bez typu lameli w ofercie. Zamknięta lamela C przepuszcza światło. Jeśli chcesz ciemności, dopytaj o lamelę Z.
• Żaluzja bez czujnika wiatru. Lamele trzeba zwijać przy wichurze, a nikt nie będzie tego pilnował z pracy.
• Decyzja o osłonach po tynkach. Zostaje wtedy skrzynka adaptacyjna na elewacji i kable w listwach.
• Jedna roleta na przeszklenie, które przekracza limit pancerza. Sprawdź powierzchnię i szerokość pola, zanim zamówisz okna.
• Liczenie na żaluzję albo screen jako ochronę przed włamaniem.