Jak działa każde z rozwiązań
Na taras wychodzi się zwykle przez jedno z czterech rozwiązań.
Drzwi balkonowe (rozwierne) to w zasadzie duże okno sięgające podłogi. Skrzydło otwiera się na zawiasach do pokoju i zwykle ma też uchył. Przy dwóch skrzydłach środkowy słupek bywa ruchomy, czyli przymocowany do jednego skrzydła, i wtedy po otwarciu obu nic nie stoi na środku przejścia. Ze stałym słupkiem masz dwa osobne, węższe przejścia.
PSK, czyli drzwi uchylno-przesuwne (spotkasz też nazwę patio), można uchylić jak okno. Żeby je otworzyć, przekręcasz klamkę, skrzydło odsuwa się kilka centymetrów do pokoju i przesuwa równolegle przed częścią stałą.
HST to drzwi podnoszono-przesuwne (czasem HS). Obrót klamki unosi skrzydło z uszczelek na wózki i skrzydło jedzie po szynie w progu, w grubości ramy. Po zamknięciu klamka opuszcza je i dociska do uszczelek.
Są jeszcze drzwi składane (harmonijkowe): kilka wąskich skrzydeł składa się w pakiet przy jednej ze ścian. Dają prawie całkowicie otwartą ścianę, ale to rozwiązanie niszowe i najbardziej wymagające w montażu.
Porównanie w jednej tabeli
| Drzwi balkonowe | PSK | HST | |
|---|---|---|---|
| Ruch skrzydła | na zawiasach, do pokoju | odsunięcie i przesuw przed częścią stałą | podniesienie i przesuw w ramie |
| Światło przejścia | prawie cała szerokość (ruchomy słupek) | około połowy | około połowy, przy 4 skrzydłach środek |
| Próg | rama okienna około 6 do 8 cm albo niski próg około 2 cm (droższy) | zwykle pełna rama, kilka centymetrów | niski około 2 do 2,5 cm albo wysoki około 5 cm |
| Uchył do wietrzenia | tak (poza wersją bezprogową) | tak | zwykle nie, czasem pozycja wietrzenia |
| Miejsce w pokoju | skrzydła zajmują około 80 do 90 cm przed drzwiami | skrzydło wysuwa się kilka cm | nic nie wchodzi do pokoju |
| Ciężar skrzydła | zwykle do około 130 kg | zwykle do około 160 do 200 kg | 300 do 400 kg w PVC, do około 600 kg w aluminium |
| Szczelność na lata | bardzo dobra | najsłabsze ogniwo, wymaga regulacji | bardzo dobra przy dobrym montażu |
| Relacja ceny | najtańsze | w PVC około 44 do 54% ceny HST | najdroższe: za m² 2,0 do 2,2 raza drożej niż drzwi balkonowe |
Próg: wygoda kontra woda
O progu myśli się zwykle dopiero przy pierwszym potknięciu albo przy pierwszej kałuży pod drzwiami.
Drzwi balkonowe w podstawowej wersji mają na dole zwykłą ramę okienną, która wystaje około 6 do 8 cm nad podłogę. Niski próg aluminiowy (około 2 cm) to inna, droższa konstrukcja: te same drzwi z niskim progiem kosztują około 22 do 26% więcej. Istnieją też wersje bezprogowe, ale takie skrzydło zwykle nie ma uchyłu (obie wersje zestawiamy w poradniku niski próg czy zwykły).
PSK ma zwykle pełną dolną ramę, czyli próg wysoki na kilka centymetrów. Niski jest tylko w niektórych systemach.
HST występuje z niskim progiem (około 2 do 2,5 cm, przejście bez barier, wygodne dla wózka i robota sprzątającego) albo z wysokim (około 5 cm, prostszy montaż i większy zapas przed wodą).
Niski próg to wygoda, ale i obowiązek. Taras musi mieć spadek od domu, hydroizolację wywiniętą pod próg, a często odpływ liniowy. Rozpisaliśmy to w poradniku o przygotowaniu podłogi pod drzwi HST.
Szczelność i ciepło (Uw)
Drzwi balkonowe i HST po zamknięciu dociskają skrzydło do uszczelek na całym obwodzie, więc dobrze trzymają ciepło i nie przepuszczają wody ani przeciągów. W HST skrzydło opuszcza i dociska klamka. Szczelność nie zależy więc od siły, z jaką domkniesz drzwi.
PSK też się dociska, tyle że robi to okucie, które jednocześnie przesuwa i odstawia ciężkie skrzydło, i przy dużych wymiarach to ono jest najdelikatniejszym miejscem całej konstrukcji. Rozregulowuje się. Skrzydło zaczyna ciężko chodzić, uszczelki przestają przylegać.
Niektórzy producenci dają zresztą na PSK i HST krótszą gwarancję niż na zwykłe okna, na przykład 5 zamiast 7 lat. Sprawdź to w karcie gwarancyjnej.
Jak porównywać Uw
W nowym domu drzwi tarasowe muszą spełnić ten sam wymóg co okna: Uw nie wyższe niż 0,9 W/(m²K). Samo Uw zależy od pakietu szybowego, profilu i wielkości konstrukcji. Duże drzwi mają zwykle lepsze Uw niż małe z tych samych profili, bo więcej w nich szkła, a mniej ramy, więc porównuj tylko drzwi o tym samym wymiarze i z tą samą szybą (jak czytać te liczby, tłumaczymy w poradniku o Uw, Ug i Uf).
Producenci HST z PVC podają Uw od około 0,7 do 1,0, a aluminiowych z przekładką termiczną od około 0,8. To wartości dla dużych drzwi (na przykład 4,0 × 2,3 m) z szybą Ug 0,5. Dla mniejszych drzwi albo słabszej szyby liczba będzie wyższa. W ofercie ma być Uw policzone dla Twojego wymiaru.
Drzwi balkonowe w tym samym systemie co okna mają podobne Uw jak okna. A drzwi przesuwne bez przekładki termicznej albo z uszczelkami szczotkowymi nie nadają się na przegrodę w ogrzewanym domu.
Ciężar skrzydeł i maksymalne wymiary
Przy dużych przeszkleniach wybór zawęża się sam, a powodem, o którym mało kto pamięta, jest ciężar. Szkło waży około 2,5 kg na każdy milimetr grubości szkła na metr kwadratowy, więc skrzydło 1,5 × 2,3 m z trzema szybami to około 100 kg samego szkła. Do tego profil i stal.
- Drzwi balkonowe: okucia rozwierno-uchylne są projektowane zwykle na około 100 do 130 kg na skrzydło (wersje wzmocnione więcej). Dwuskrzydłowe drzwi balkonowe z ruchomym słupkiem sensownie mieszczą się w szerokości około 1,5 do 1,8 m, zależnie od systemu. Szersze skrzydło ma tendencję do opadania, a producent może wymagać stałego słupka.
- PSK: skrzydło do około 160 do 200 kg i zwykle do około 1,6 do 1,9 m szerokości. Szersze konstrukcje wymagają dzielenia albo dodatkowego skrzydła.
- HST: skrzydło do 300 do 400 kg w PVC i do około 600 kg w ciężkich systemach aluminiowych (w pojedynczych systemach więcej). Całe drzwi w PVC mogą mieć ponad 6 m szerokości, a w aluminium ponad 3 m wysokości. Przy dwóch ruchomych skrzydłach na środku (układ czteroskrzydłowy) przejście otwiera się w środku ściany.
Gdy pojedyncze skrzydło przekracza około 150 do 200 kg, zostaje już tylko HST.
Przykłady z kart systemów
Limity różnią się między systemami, więc zawsze sprawdzaj kartę tego, który masz w ofercie. Kilka przykładów z naszej bazy:
- PVC: Aluplast HST 85 mm (konstrukcja do 6,5 × 2,7 m), Salamander evolutionDrive 82 (do 6,46 × 2,6 m), Veka Vekamotion 82 (do 6,0 × 2,7 m w białym, 5,0 × 2,5 m w kolorze), Drutex Iglo-HS (wózki o nośności 300 kg), Decco HST 83 Panoramicco (skrzydło do 300 kg).
- Aluminium: Aluprof MB-77HS (skrzydło do 600 kg i do 3,2 m wysokości), Aliplast Ultraglide (do 400 kg, skrzydło do 3,5 × 3,3 m), Yawal DP 180 Primeview (do 440 kg), Reynaers Hi-Finity (do 750 kg).
Wymiary z katalogu to maksimum dla białego profilu. W kolorze i z ciężką szybą limit bywa niższy, a ustala go fabryka okien. Karty wszystkich tych systemów znajdziesz na liście profili, a dwa dowolne obok siebie pokaże porównywarka.
Na co dzień: meble, firany, wietrzenie, dzieci
Skrzydła drzwi balkonowych otwierają się do pokoju, więc przed drzwiami musi zostać pas wolnego miejsca szerokości skrzydła, zwykle około 80 do 90 cm, a firany i zasłony trzeba odsuwać przy każdym otwarciu. PSK wysuwa się tylko o kilka centymetrów. HST nie wchodzi do pokoju wcale. Kanapa może stać tuż przy szybie.
Z wietrzeniem jest odwrotnie. Uchył to mocna strona drzwi balkonowych i PSK, a HST zwykle go nie ma. Niektóre systemy mają pozycję wietrzenia (lekkie odsunięcie skrzydła), ale to nie to samo. Jeśli lubisz wietrzyć przez drzwi tarasowe całą noc, zaplanuj obok okno z uchyłem.
Ile siły trzeba do otwarcia? HST nawet z bardzo ciężkim skrzydłem przesuwa się lekko, bo jedzie na wózkach. PSK wymaga jej więcej, a po kilku latach bez regulacji potrafi chodzić ciężko. Drzwi balkonowe otworzy każdy.
Przy dzieciach i zwierzętach ruchome skrzydło przesuwne trzeba blokować, żeby nie przyciąć palców, a przy uchylnych przyda się klamka z kluczykiem.
I bezpieczeństwo, bo drzwi tarasowe to częsty cel włamania. Każde z rozwiązań da się wzmocnić okuciem antywłamaniowym, szybą klejoną i klamką z kluczykiem. W HST opuszczone skrzydło siedzi na zaczepach i trudno je podważyć. Szczegóły są w poradniku o oknach antywłamaniowych.
Ile to kosztuje względem siebie
Kwot nie będzie, bo zależą od systemu, koloru, szyb i wymiaru. Są relacje, które powtarzają się w ofertach.
Najtańsze przy tej samej szerokości otworu są drzwi balkonowe, bo to ten sam profil i to samo okucie co w oknach, choć niski próg zamiast ramy okiennej podnosi ich cenę o około 22 do 26%.
PSK jest wyraźnie tańsze od HST. W PVC, przy tym samym wymiarze i tych samych szybach, kosztuje około 44 do 54% ceny HST.
HST jest najdroższe. Za metr kwadratowy kosztuje 2,0 do 2,2 raza więcej niż drzwi balkonowe, a HST aluminiowe jest droższe od HST z PVC o około 10 do 50%, zależnie od systemu (skąd ta różnica, piszemy w poradniku PVC czy aluminium). Drzwi składane w aluminium zwykle zamykają stawkę.
Dwóch rzeczy z tych liczb nie widać. W HST dużą część ceny stanowią okucie i próg, które kosztują podobnie bez względu na wymiar, więc małe HST wychodzi relatywnie drogo, a każdy dodatkowy metr szerokości dokłada już stosunkowo niewiele. Stąd nasza rada, żeby po HST sięgać przy dużych przeszkleniach, a nie przy każdym wyjściu na taras.
Z tego samego powodu dopłaty liczone procentowo są w drzwiach przesuwnych niższe niż w oknach. Jednostronna okleina na drzwiach przesuwnych w PVC to zwykle około 5 do 10% więcej, a w zwykłych oknach około 10 do 18%. Pozostałe składniki ceny rozkładamy w poradniku od czego zależy cena okien.
Montaż i podłoga
Drzwi balkonowe montuje się jak okna: wystarczy porządny montaż warstwowy (zasady są w poradniku o ciepłym montażu) i dobrze ustalony poziom gotowej podłogi.
PSK wymaga precyzyjnego montażu i regulacji okucia, a nie każda ekipa robi to dobrze. Źle wyregulowane będzie ciężko chodzić i przeciekać.
HST stoi na progu, a próg na podwalinie. Próg musi leżeć idealnie poziomo i być gęsto podparty, bo HST nie ma regulacji, która naprawi krzywy próg. Do tego transport dźwigiem lub podnośnikiem i co najmniej dwie osoby do skrzydła. Podłogę, podwalinę i taras planuje się więc przed zamówieniem drzwi, nie po. Krok po kroku: jak przygotować podłogę i otwór pod drzwi HST.
A podwaliny w wycenach często w ogóle nie ma. Zapytaj, kto ją dostarcza.
Co wybrać: dla kogo które
| Twoja sytuacja | Najczęściej najlepszy wybór |
|---|---|
| Otwór do około 1,8 m, liczysz każdą złotówkę, lubisz uchył | drzwi balkonowe dwuskrzydłowe z ruchomym słupkiem |
| Otwór około 2 do 2,8 m, chcesz przesuw, a budżet nie pozwala na HST | PSK, świadomie: z dobrym okuciem i ekipą, która je wyreguluje |
| Duże przeszklenie od około 2,5 do 3 m wzwyż, niski próg, codzienne wychodzenie na taras | HST |
| Bardzo ciężkie szkło (trzy szyby, szkło bezpieczne, duża wysokość) | HST, przy bardzo dużych skrzydłach w aluminium |
| Mały pokój, meble pod oknem, firany na całej szerokości | HST albo PSK, bo nic nie otwiera się do środka |
| Chcesz otworzyć prawie całą ścianę na ogród | drzwi składane albo HST czteroskrzydłowe z przesuwem na boki |
Do otworów do około 1,8 m drzwi balkonowe są najrozsądniejsze. Przy szerokich przeszkleniach, na które patrzysz i przez które wychodzisz codziennie, HST zwykle zwraca się wygodą i trwałością.
PSK to kompromis cenowy. Dobry, jeśli wybierasz go świadomie. Zły, jeśli po prostu tak wyszło w ofercie.
Co sprawdzić w ofercie
To lista, którą sami przechodzimy, gdy ktoś przysyła nam wycenę drzwi tarasowych.
- Typ konstrukcji wprost. HST, PSK czy slide. Nazwy handlowe bywają mylące, a różnica w cenie i jakości jest duża.
- Rysunek ze schematem. Które skrzydło jest ruchome i w którą stronę jedzie: to widać na strzałkach na rysunku, a nie w opisie. Symbole z rysunków tłumaczymy w poradniku jak czytać ofertę na okna.
- Próg. Niski czy wysoki i czy w ofercie jest podwalina.
- Wymiar i ciężar skrzydła przy wybranych szybach. Skrzydło nie może przekraczać limitu systemu.
- Uw dla tej konkretnej konstrukcji, a nie „Uw od” z folderu.
- Okucie i klamka. Antywłamaniowe zaczepy, klamka z kluczykiem, blokada skrzydła.
- Zakres montażu. Montaż warstwowy, transport, podwalina, regulacja i protokół odbioru.
- Gwarancja na drzwi przesuwne, bo bywa krótsza niż na okna.
Najczęstsze błędy
- Wybór PSK „bo tańsze”, bez wiedzy, jak działa. Wyższy próg, mniejsza szczelność i ciężej chodzące skrzydło wychodzą dopiero po zamieszkaniu.
- Slide zamiast HST. Tanie drzwi przesuwne z uszczelkami szczotkowymi w ogrzewanym salonie to przeciągi i słabe Uw.
- Za szerokie skrzydło rozwierne: ciężkie, z trzema szybami, na zwykłych zawiasach opada i zaczyna ocierać.
- Zapomniane miejsce na skrzydła. Drzwi balkonowe otwierają się do pokoju, a tam już stoi stół albo kanapa.
- Niski próg HST bez przygotowania tarasu. Brak spadku, hydroizolacji pod progiem i odpływu to woda pod drzwiami.
- Porównywanie ofert na różne konstrukcje. Oferta z PSK zawsze wygra cenowo z ofertą z HST. Porównuj ten sam typ, wymiar i szyby.
- Strona przesuwu wzięta „z opisu”. To, które skrzydło jest ruchome, wynika z rysunku, więc sprawdź strzałki przed podpisaniem umowy.
Pytania i odpowiedzi
Czym różni się HST od PSK?
Sposobem, w jaki rusza się skrzydło. W HST klamka unosi je na wózki, które jadą po szynie w progu, a po zamknięciu skrzydło opada i dociska się do uszczelek. W PSK skrzydło odsuwa się kilka centymetrów do pokoju i przesuwa przed częścią stałą, a do tego ma uchył. Skutek: HST jest szczelniejsze, ma niższy próg i nosi znacznie cięższe skrzydła, PSK jest wyraźnie tańsze.
Czy PSK jest dużo tańsze od HST?
Zwykle tak. W PVC, przy tym samym wymiarze i tych samych szybach, PSK kosztuje około 44 do 54% ceny HST. Do HST dochodzą jeszcze podwalina pod próg i droższy montaż. W zamian jest niski próg, lepsza szczelność i lekka obsługa dużego skrzydła.
Czy drzwi HST mają uchył?
Zwykle nie. Część systemów ma pozycję wietrzenia, w której skrzydło lekko się odsuwa, ale klasyczny uchył to nie jest. Kto chce wietrzyć przez całą noc, powinien zaplanować obok okno z uchyłem albo wybrać PSK lub drzwi balkonowe.
Ile miejsca na przejście daje HST?
Około połowy szerokości otworu, pomniejszonej o profile, gdy z dwóch skrzydeł jedno jest ruchome. Przy czterech skrzydłach z dwoma ruchomymi na środku wychodzi podobnie, tylko przejście otwiera się na środku ściany.
Od jakiej szerokości opłaca się HST?
Najczęściej od około 2,5 do 3 m. W HST duża część ceny to okucie i próg, które kosztują podobnie bez względu na wymiar, więc małe HST wychodzi relatywnie drogo. Przy dużych przeszkleniach różnica w wygodzie i szczelności jest za to największa.
Jaki próg mają drzwi balkonowe, a jaki HST?
Drzwi balkonowe mają w podstawowej wersji ramę okienną wystającą około 6 do 8 cm nad podłogę, a za dopłatą niski próg aluminiowy około 2 cm. HST: niski około 2 do 2,5 cm albo wysoki około 5 cm. PSK to zwykle pełna dolna rama, czyli kilka centymetrów.
Czy drzwi balkonowe dwuskrzydłowe mogą otwierać się bez słupka na środku?
Tak. To wersja z ruchomym słupkiem, przymocowanym do jednego ze skrzydeł. Gdy otworzysz oba skrzydła, na środku nic nie zostaje. Przy stałym słupku masz dwa osobne, węższe przejścia.
Czy PSK nadaje się do domu energooszczędnego?
Może, jeśli system ma dobre Uw, a okucie jest dobrze wyregulowane. Tyle że szczelność PSK słabnie z czasem szybciej niż w HST i drzwiach rozwiernych, a próg jest wyższy. Przy dużych przeszkleniach w domu energooszczędnym lepszym wyborem jest zwykle HST.