Ciepła ramka: rodzaje ramek dystansowych i co naprawdę dają

Co to jest ramka dystansowa i gdzie jej szukać

Szyba w oknie to pakiet z dwóch albo trzech tafli szkła. Na całym obwodzie rozdziela je ramka dystansowa (międzyszybowa): pusty w środku profil o wysokości około 7 mm i szerokości równej odstępowi tafli. W środku ma środek osuszający, który pochłania resztki wilgoci z komory. Do szkła przykleja się ją butylem, a od spodu zalewa masą uszczelniającą, i dopiero to wszystko razem tworzy szczelną krawędź, która trzyma w szybie argon.

W gotowym oknie widać z niej niewiele. Wąski pasek między szybami, tuż przy ramie. Reszta chowa się we wrębie skrzydła.

Jedno myli się stale. Ramka dystansowa jest w środku szyby, a profil, który od strony pokoju trzyma szybę w skrzydle, to listwa przyszybowa, czasem nazywana ramką przyszybową (ma u nas osobny poradnik: listwy przyszybowe).

Dlaczego krawędź szyby jest najzimniejszym miejscem okna

Środek szyby izoluje dobrze, bo między taflami jest gaz. Na krawędzi tafle łączy ramka, czyli ciało stałe. Jeśli jest z metalu, ciepło ma tamtędy krótką i wygodną drogę na zewnątrz i dookoła całej szyby powstaje mostek cieplny.

Aluminium przewodzi ciepło kilkaset razy lepiej niż tworzywo. Stąd „zimna” ramka aluminiowa i ciepła ramka, czyli każda, która ten mostek wyraźnie ogranicza: z cienkiej stali nierdzewnej, z tworzywa albo z elastycznej pianki.

Im lepsza szyba i rama, tym bardziej krawędź odstaje od reszty. W starych oknach ramka nie miała dużego znaczenia. Przy trzech szybach i ciepłym profilu jest jednym z najsłabszych miejsc okna.

Rodzaje ramek dystansowych

Ramki różnią się materiałem, a porównuje się je współczynnikiem Ψ (psi): ile ciepła ucieka przez metr krawędzi szyby. Im mniej, tym lepiej.

Ψ w W/(mK) dla okna PVC z pakietem trzyszybowym. Wartości ciepłych ramek pochodzą z kart danych wydawanych dla każdej ramki przez branżowe stowarzyszenie producentów szkła na podstawie pomiarów instytutu ift Rosenheim. Ramka aluminiowa: obliczenia publikowane przez producentów ramek. W oknie drewnianym wartości są podobne, w aluminiowym wyższe (ramka aluminiowa około 0,11, ciepłe 0,03 do 0,07).

Tabela nie załatwia wszystkiego, bo w wycenach nazwy bywają inne.

Nie każda niealuminiowa ramka jest ciepła. Norma ma na to kryterium (grubość ścianek razy przewodzenie materiału). Zwykła ramka stalowa ocynkowana, którą część fabryk daje w standardzie, jest lepsza od aluminiowej, ale ciepłą ramką jeszcze nie jest.

Są też nazwy, o których wiemy mało. Dla ramek Warmatec, Master Therm czy Thermobar nie znaleźliśmy publicznych kart danych, a „ciepła ramka” z nazwą fabryki tym bardziej nic nie mówi o parametrach. Zostaje prośba o wartość Ψ albo o Uw policzone z tą ramką.

Swisspacer V to z kolei starsza wersja ramki Swisspacer. Trafia się w starszych kartach i katalogach.

Ile ciepła ramka zmienia w Uw okna

Uw całego okna to suma strat przez szybę, ramę i krawędź szyby, podzielona przez powierzchnię okna. Krawędź liczy się jako Ψ razy obwód szyby. W oknie wzorcowym 1230 × 1480 mm obwód szyby to około 4,5 m, a powierzchnia okna 1,82 m², z czego wychodzi prosta reguła: każde 0,01 w Ψ zmienia Uw o około 0,025 W/(m²K).

Producent ramek policzył to dla jednego okna PVC (rama Uf 1,2, szyba trzyszybowa Ug 0,7), zmieniając tylko ramkę:

Obliczenia opublikowane przez producenta ramek (Alu-Pro / Rolltech), wykonane według wytycznej ift WA-08/3. Uw w W/(m²K).

Między ramką aluminiową a najlepszą ciepłą jest więc około 0,11 W/(m²K), między aluminiową a ramką ze stali nierdzewnej około 0,06. W tym przykładzie to od 6 do 11% Uw, a podręczniki podają zwykle 7 do 12%.

W oknie z cieplejszą szybą i ramą ta sama różnica waży trochę więcej. Okno z ramą Uf 1,0 i szybą Ug 0,5 ma z ciepłą ramką Uw około 0,74 (tyle podają karty Ideal 8000 firmy Aluplast i Softline 82 firmy Veka), a z aluminiową wyszłoby około 0,85.

Największy zysk jest w aluminium. W tym samym zestawieniu okno aluminiowe (rama Uf 1,6) z trzema szybami ma Uw 1,28 z ramką aluminiową i 1,09 z najlepszą ciepłą, czyli o 0,19 mniej (o samych ramach piszemy w poradniku okna aluminiowe w domu). Drewniane wypada pośrodku: 1,13 wobec 0,98 przy ramie Uf 1,4.

I przykład z jednej karty. Dla systemu MS evolution 82 fabryka MS więcej niż OKNA podaje trzy wartości Uw tego samego okna, zależnie od ramki: 0,79, 0,73 i 0,71.

A wymagane Uw 0,9? Okna w ogrzewanych pomieszczeniach muszą mieć Uw nie wyższe niż 0,9 W/(m²K). Przy trzech szybach Ug 0,5 i słabszej ramie (Uf około 1,3) to ciepła ramka rozstrzyga, czy okno wzorcowe się mieści: z aluminiową wychodzi około 0,95, z ciepłą około 0,85. Okna z dwiema szybami sama ramka nie uratuje (pakiety porównujemy w poradniku dwie czy trzy szyby).

Temperatura krawędzi i rosa w narożnikach szyby

Drugą korzyść widać gołym okiem. Para wodna skrapla się na powierzchni chłodniejszej niż punkt rosy: w pokoju o temperaturze 20°C to 9,3°C przy wilgotności 50% i 12,0°C przy 60%. A najzimniejszym miejscem szyby jest dolna krawędź, więc rosa zaczyna się w dolnych narożnikach.

Temperatura krawędzi szyby od strony pokoju (20°C, wilgotność 50%), profil PVC o Uf 1,0, pakiety 4/16/4 (Ug 1,1) i 4/18/4/18/4 (Ug 0,5). Obliczenia systemodawcy profili. Wartości poniżej 9,3°C oznaczają rosę.

Parowania ciepła ramka nie likwiduje. Przesuwa granicę. Przy wilgotności 60 do 70%, zasłoniętym grzejniku albo słabej wentylacji rosa pojawi się także na cieplejszej krawędzi, a co wtedy robić i jak odróżnić zwykłą rosę od wady okna, jest w poradniku parowanie okien.

Kolory ramek: jak dobrać do okna

Ramka aluminiowa jest srebrna, z metalicznym połyskiem. Stalowa zwykle też, choć bywa barwiona na czarno. Ciepłe ramki z tworzywa są matowe i występują w kilku kolorach, więc da się je dopasować do ramy i uszczelek.

Zasada jest jedna: ramka ma zniknąć. Do białego okna biała albo jasnoszara (czarna też się zdarza i wygląda dobrze przy czarnych uszczelkach). Do antracytu i innych ciemnych kolorów czarna, bo zlewa się z uszczelką i z cieniem przy krawędzi szyby. Do dekorów drewnopodobnych brązowa albo czarna, a w oknach drewnianych brąz, czarna albo jasna, zależnie od koloru drewna.

Typowe palety to sześć albo siedem kolorów: biały, dwa odcienie szarości, czarny, dwa brązy, czasem kość słoniowa. Nie każda fabryka ma na stanie wszystkie, a domyślny kolor nie zawsze pasuje do okna. Srebrną ramkę w ciemnym oknie widujemy w ofertach częściej, niż byśmy chcieli, więc kolor ramki wpisz do zamówienia. Pozostałe decyzje o kolorach są w poradniku okna w kolorze.

Jeśli zamawiasz szprosy wiedeńskie, w szybie pojawi się dodatkowa ramka pod listewkami. Powinna mieć ten sam kolor co ramka na obwodzie.

Szerokość ramki a grubość pakietu

Szerokość ramki to odstęp między taflami. W zapisie pakietu 4/18Ar/4/18Ar/4 liczba 18 oznacza ramkę 18 mm, a „Ar” argon w komorze. Najczęstsze kombinacje:

Rodzaj ramki od szerokości nie zależy. Ta sama ciepła ramka jest produkowana w wielu szerokościach (u jednego z producentów od około 8 do 26 mm), a wartości Ψ z kart danych obowiązują dla wszystkich. Przy trzech szybach ramki są dwie, więc jej materiał liczy się podwójnie.

• Szprosy w szybie wymagają komory co najmniej 16 do 18 mm, inaczej listewka może brzęczeć o szkło.
• Grubszy pakiet musi się zmieścić w profilu. Decyduje o tym wrąb i listwa, co pokazujemy w poradniku listwy przyszybowe.

Ramka razem z uszczelnieniem odpowiada też za szczelność pakietu. Jeśli krawędź się rozszczelni, między szyby wchodzi wilgoć i pojawia się mgła, której nie da się wytrzeć. To już wada szyby i nie ma znaczenia, czy ramka była ciepła, czy aluminiowa.

Ile kosztuje ciepła ramka i co znaczy „gratis”

Z porównania wielu ofert na to samo okno, raz z ramką standardową, raz z ciepłą (z tworzywa z folią, w kolorze czarnym):

Ciepła ramka kosztuje od metra krawędzi szyby, nie od profilu, więc im droższe okno, tym mniejszy to procent. A w systemach z górnej półki (zwykle tych, w których trzy szyby są standardem) jest już wliczona. Na tle innych składników, które rozkładamy w poradniku od czego zależy cena okien, to drobna pozycja.

Kiedy ciepła ramka ma największy sens

Przy trzech szybach w ogrzewanym domu: zawsze. Dopłata jest mała, a zysk na Uw i na suchej krawędzi pewny. Ramka aluminiowa w pakiecie trzyszybowym to oszczędność w złym miejscu i my byśmy takiej oferty bez poprawki nie przyjęli.

Najwięcej daje w trzech sytuacjach:

• w oknach aluminiowych, gdzie mostek na krawędzi jest największy, a dopłata procentowo najmniejsza;
• w małych oknach i w oknach dzielonych słupkami na kilka wąskich pól, bo im mniejsza szyba, tym więcej krawędzi przypada na metr kwadratowy okna;
• w kuchni, łazience i sypialni, gdzie wilgotność bywa wysoka i rosa na szybie pojawia się najczęściej.

Mniej ważna jest w pomieszczeniach nieogrzewanych (garaż, budynek gospodarczy), gdzie i tak wystarcza tańszy pakiet. Ale najpierw szyba i profil (kolejność decyzji jest w poradniku jak wybrać okna): ramka poprawia dobry zestaw, złego nie naprawi.

Jak sprawdzić ramkę w ofercie i na gotowym oknie

W ofercie ramka powinna być w opisie szyby, przy każdej pozycji:

1. Szukaj nazwy i koloru. Dobry zapis to na przykład „4/18Ar/4/18Ar/4, Ug 0,5, ramka Swisspacer Ultimate czarna”.
2. Zapal lampkę przy słowach „ramka aluminiowa”, „ramka standard” albo gdy ramki w ogóle nie ma w opisie pakietu trzyszybowego. Dopytaj.
3. Przy nazwie własnej fabryki poproś o Ψ albo o Uw policzone z tą ramką dla okna 1230 × 1480 mm.
4. Sprawdź wszystkie pozycje. Zdarza się, że ciepła ramka jest w oknach, a w drzwiach balkonowych albo przesuwnych zostaje standardowa.
5. Wpisz ramkę do umowy razem z pakietem i Uw.

Na gotowym oknie zajrzyj między szyby przy krawędzi. Srebrna, błyszcząca ramka to aluminium albo stal, matowa biała, szara, czarna lub brązowa to tworzywo. Bywa na niej nadruk z nazwą producenta szyby, datą produkcji i budową pakietu, czasem także z nazwą ramki. Do okien powinna też być dołączona informacja o oszkleniu, którą porównasz z umową.

Ramki nie da się wymienić osobno, bo jest zamknięta w szczelnym pakiecie. Jeśli w dostarczonych oknach jest inna niż w umowie, to niezgodność z umową, a naprawa polega na wymianie pakietów szybowych.

Masz wycenę i nie wiesz, co jest w szybach? Wyślij ją do sprawdzenia. Pozostałe zapisy rozszyfrujesz z poradnikiem jak czytać ofertę na okna.

Najczęstsze błędy

• „Ciepła ramka” bez nazwy. Samo hasło nic nie znaczy: stalowa nierdzewna ma Ψ 0,050, najlepsze 0,030. Poproś o nazwę albo o Ψ.
• Uw z katalogu, ramka z cennika. Uw policzone dla ciepłej ramki, a w ofercie aluminiowa albo żadna. Prawdziwy wynik jest wtedy o około 0,1 gorszy.
• Wiara, że ciepła ramka zlikwiduje parowanie. Ogranicza rosę na krawędzi, ale przy wilgotności 60 do 70% wentylacji nie zastąpi.
• Dopłata za „lepszą markę” ciepłej ramki. Między dobrymi ciepłymi ramkami różnica w Uw to około 0,02 W/(m²K), więc za samą nazwę nie ma po co dopłacać. Ważne, żeby ramka w ogóle była ciepła.
• Kolor ramki zostawiony przypadkowi. Srebrna ramka w antracytowym oknie rzuca się w oczy przez całe życie okna.
• Mylenie ramki z listwą. „Ramka przyszybowa” to listwa na skrzydle, a ciepła ramka jest w środku szyby.