Trzy progi: 0,9, 0,8 i 0,7
Uw mówi, ile ciepła ucieka przez całe okno: szybę, ramę i krawędź szyby razem. Jednostka to W/(m²K), im mniej, tym lepiej. Co składa się na tę liczbę, opisaliśmy osobno w poradniku Uw, Ug, Uf. Tu zajmujemy się tym, czego ludzie szukają najczęściej: co znaczą konkretne progi i ile trzeba zrobić, żeby pod nie zejść.
| Uw okna | Co to znaczy | Czym się to zwykle osiąga |
|---|---|---|
| 0,9 | Wymóg warunków technicznych od 2021 roku dla okien w ogrzewanych pomieszczeniach. Minimum, nie wyróżnik. | Trzy szyby w niemal każdym współczesnym profilu. Z dwiema szybami się nie da. |
| 0,8 | Poziom, od którego producenci zaczynają mówić o oknie „do domu pasywnego”. Kryterium Instytutu Domów Pasywnych z Darmstadt dla naszego klimatu. | Trzy szyby Ug 0,5, ciepła ramka i profil o głębokości około 80 mm i więcej. |
| 0,7 i mniej | Okna z najwyższej półki albo duże przeszklenia, które dzięki rozmiarowi mają lepsze Uw. | Szyba lepsza niż Ug 0,5 (cztery tafle, krypton), profil pasywny, albo po prostu duże okno. |
Każda z tych liczb ma sens tylko z dwoma dopiskami: dla jakiego wymiaru okna i dla jakiej szyby ją policzono. W katalogach to prawie zawsze okno wzorcowe 1230 × 1480 mm. Twoje okno w łazience będzie miało gorzej, przeszklenie w salonie lepiej, a firma, która wpisze „Uw 0,7” bez warunków, nie mówi właściwie nic.
Ani słowo „energooszczędne”, ani „pasywne” nie ma prawnej definicji w ofercie na okna. To nazwy handlowe. Liczy się liczba, a dokładniej Uw z warunkami.
Co pokazują nasze karty profili
Mamy karty ponad 130 systemów. Uw z pełnymi warunkami (okno 1230 × 1480 mm i podana szyba) ma 45 z nich i tylko te zestawiamy niżej, bo tylko je wolno porównać.
Wniosek jest mniej ekscytujący, niż sugerują reklamy. Z trzema szybami Ug 0,5 prawie każdy profil PVC o głębokości 76 do 92 mm ląduje między 0,71 a 0,80. „Okno pasywne” w sensie samej liczby to dziś standard dobrej oferty, a nie rzadkość.
| Uw | PVC | Aluminium i drewno |
|---|---|---|
| poniżej 0,70 | Decco 83: 0,59, ale z szybą czteroszybową Ug 0,3 z kryptonem Drutex Iglo Edge: 0,66 z opcjonalną szybą Ug 0,4 | Aluprof MB-104 Passive: 0,60 do 0,62 (wariant AERO i SI, szyba Ug 0,5, z katalogu producenta) |
| 0,71 do 0,73 | bluEvolution 82 MD 0,71, Energeto 8000 0,72, Energeto NEO MD FB 0,72, bluEvolution 92 0,73, Iglo Energy 0,73, Iglo Edge 0,73 | brak kart z pełnymi warunkami |
| 0,74 do 0,75 | Ideal 8000 0,74, bluEvolution 82 0,74, Intertec 85 MD 0,74, PAVA 0,75, Schüco LivIng (Awilux) 0,75, Energeto NEO View 0,75 | Decalu 88 Hidden 0,74, Decalu 88 Standard 0,75, Aluprof MB-86 SI 0,74 |
| 0,76 do 0,77 | Synego 0,76, Ideal Neo MD 0,76, Ideal 7000 NL 0,76, Winergetic Premium 0,76, Team Balance MD 0,76, Iglo Energy Alucover 0,76, EkoSun 7 0,76, Ideal 7000 0,77, Vetrex V82 0,77 | Decalu 94 Retro 0,76, Decalu 110 Steel 0,76; drewno: Naturo 92 0,77 (sosna) |
| 0,78 do 0,80 | Perfectherm 0,78, Ideal NEO 0,79, Ideal Neo AD 0,79 | drewno: Sokółka Elite 92 0,80 |
| 0,81 do 0,90 | Gealan S9000 0,83 (systemodawca podaje tylko Uf, Uw okna musi potwierdzić fabryka) | drewno-aluminium: Naturo 80 ALU 0,82 |
Wszystkie wartości dla okna 1230 × 1480 mm. Szyba Ug 0,5 z ciepłą ramką, chyba że w wierszu napisano inaczej. Liczby pochodzą z materiałów producentów profili, zebranych na kartach.
Z aluminium i drewnem jest trudniej. Producenci aluminium często podają Uw dla dużego okna stałego albo drzwi (na przykład PE96HI firmy Ponzio: 0,66 dla okna 1480 × 2180 mm), a część kart drewnianych nie podaje szyby w ogóle. Sokółka Puro Passive ma certyfikat domu pasywnego i Uw 0,68, ale bez wymiaru i szyby w źródle, więc nie wpisaliśmy jej do tabeli. Okna aluminiowe pod 0,8 istnieją, tylko trzeba pytać o Uw dla konkretnego okna, nie o katalogowe „od”.
Całą listę znajdziesz na stronie profili, a dwa wybrane systemy zestawisz w porównywarce.
Szyba robi najwięcej, ramka i rama resztę
Szyba to około dwóch trzecich powierzchni okna. Dlatego jedna karta pokazuje więcej niż cały ranking profili. Decco opisuje dla swojego profilu 83 (strona producenta: Decco) trzy wyniki tego samego okna 1230 × 1480 mm:
Aluminium działa tak samo. W katalogu systemu MB-104 Passive firmy Aluprof okno 1230 × 1480 mm w wariancie SI ma Uw 0,78 z szybą Ug 0,7, 0,62 z Ug 0,5 i 0,47 z Ug 0,3. Z kolei karta MB-86 SI podaje dla tego samego wymiaru 0,74 przy Ug 0,5 i 0,91 przy Ug 0,7. Każda 0,1 mniej w Ug to w tych przykładach około 0,07 do 0,09 mniej w Uw okna.
Szyby lepsze niż Ug 0,5 mają swoją cenę, i to nie tylko w pieniądzach. Czwarta tafla dokłada ciężaru, a każda kolejna tafla przepuszcza trochę mniej światła i ciepła ze słońca. Przy dużych oknach od południa to bywa minus, przy oknach od północy nie. O słońcu przez szybę jest więcej w poradniku okna a upał.
Ramka dystansowa to drugi składnik. Ciepła zamiast aluminiowej obniża Uw o kilka setnych, a w wielu ofertach na trzy szyby jest już w standardzie (szczegóły: ciepła ramka). Rama to trzeci. Dobrze to widać na bluEvolution 82: wariant z dwiema uszczelkami (AD) ma Uw 0,74, z trzecią uszczelką środkową (MD) 0,71, oba dla okna 1230 × 1480 mm i szyby Ug 0,5.
Ile kosztuje każda kolejna setna
Do wymogu 0,9 jest jeden duży krok: trzecia szyba. W oknach PVC to zwykle 11 do 19% ceny okna. Poniżej tego progu zaczyna się droga, na której cena rośnie szybciej niż zysk.
Widać tu dwie rzeczy. Po pierwsze, cena nie idzie za Uw: S9000 z kartą 0,83 i bluEvolution 82 z 0,74 kosztują prawie tyle samo. Po drugie, zejście z Ideal 8000 (0,74) na Energeto 8000 (0,72) to w tym samym oknie dopłata rzędu 29 do 32%. Za dwie setne.
W aluminium podobnie. Okno MB-104 Passive 1230 × 1480 mm wychodzi u nas około 28% drożej niż to samo okno w MB-86N z tą samą szybą Ug 0,6.
Ile to daje na rachunku? Policzyliśmy to z grubsza: przy typowym polskim sezonie grzewczym każda 0,1 w Uw to około 8 do 10 kWh ciepła na metr kwadratowy okna na sezon. Dom z 30 m² okien, który zamiast Uw 0,77 dostanie 0,72, oszczędzi więc około 120 do 150 kWh na sezon. To szacunek bez zysków od słońca i bez strat na montażu, ale rząd wielkości jest ten. Naszym zdaniem w zwykłym domu lepiej wydać te pieniądze na szczelny montaż albo lepszą szybę w największych oknach niż na ostatnie setne w profilu.
Szczegółowe porównania par: Ideal 8000 czy Energeto 8000 i Gealan S9000 czy Ideal 8000.
Okno pasywne to nie tylko liczba z katalogu
Instytut Domów Pasywnych w Darmstadt (PHI) certyfikuje okna jako komponent budynku pasywnego. Certyfikat dotyczy konkretnej konfiguracji: profilu, szyby, ramki, czasem wymiaru. Aluprof zaznacza w katalogu MB-104 Passive gwiazdką, które wyniki są zgodne z certyfikatem, a które nie.
Najlepiej widać to w karcie technicznej Puro Passive firmy Sokółka. Producent pisze wprost, że certyfikat przestaje być ważny, gdy w oknie jest niski próg aluminiowy w drzwiach balkonowych, szprosy albo nawiewnik. Dla zamawiającego to ważne: okno z tej samej linii, ze szprosami i nawiewnikiem, nie jest już tym samym oknem, co w certyfikacie.
Druga rzecz to montaż. Okno o Uw 0,7 osadzone na samą piankę, bez taśm, przepuszcza powietrze przez szczelinę przy murze i traci więcej, niż zyskało na profilu. W domu pasywnym okno osadza się zwykle w warstwie ocieplenia albo tuż przy niej, z taśmami od środka i od zewnątrz, i ten detal projektant liczy razem z oknem.
Więcej o samym montażu w poradniku ciepły montaż okien. Sprawdź też klasę przepuszczalności powietrza w karcie okna: w nowych oknach standardem jest klasa 4.
Kiedy pasywne okna mają sens
Kiedy cały dom jest pasywny albo blisko tego standardu. Czyli ma grube ocieplenie, wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła i projekt policzony w programie do bilansu energii. Wtedy projektant wie, ile kWh daje każda setna w oknie, i często to okno okazuje się najsłabszym elementem przegrody. Tam dopłata do szyby czteroszybowej albo profilu pasywnego bywa uzasadniona i to projekt, nie sprzedawca, powinien o niej rozstrzygać.
Kiedy szklisz dużo. Przy wielkich przeszkleniach od północy każda setna mnoży się przez wiele metrów kwadratowych. Wtedy rozważamy lepszą szybę, a dopiero potem droższy profil.
W zwykłym domu po termomodernizacji albo w mieszkaniu w bloku nie widzimy powodu, żeby dopłacać za profil pasywny. Trzy szyby Ug 0,5, ciepła ramka i profil 76 do 85 mm dają Uw w okolicy 0,75 dla okna wzorcowego. Tego nie przebije oszczędność na kolejnych setnych, jeśli montaż jest zrobiony byle jak. Mamy też świadomość, że nie znamy cen ogrzewania w Twoim domu, więc nie podajemy „zwrotu po X latach”. Każdy, kto go podaje bez zapytania o źródło ciepła, zgaduje.
Co napisać w zapytaniu o wycenę
- Wymagane Uw dla okna wzorcowego 1230 × 1480 mm, na przykład „Uw ≤ 0,8”. Liczba, nie słowo „pasywne”.
- Prośbę o Uw policzone dla Twoich największych i najmniejszych okien. Producent okien liczy to bez kłopotu.
- Pakiet szybowy: liczba tafli, Ug, gaz i rodzaj ramki dystansowej.
- Pełną nazwę systemu z wariantem (AD albo MD, liczba uszczelek), bo w jednej linii Uw potrafi różnić się o kilka setnych.
- Jeżeli zależy Ci na certyfikacie domu pasywnego: czy okna w ofercie mieszczą się w certyfikowanej konfiguracji (próg, szprosy, nawiewniki).
- Sposób montażu: taśmy, ewentualnie montaż w warstwie ocieplenia.
Jak takie oferty zestawić, gdy każda podaje parametry inaczej, opisujemy w poradniku jak czytać ofertę na okna.
Najczęstsze błędy
- Porównywanie „Uw 0,7” z jednej oferty z „Uw 0,78” z drugiej, kiedy jedna liczba dotyczy dużego okna stałego, a druga okna wzorcowego.
- Branie Ug szyby (0,5) za Uw okna. Całe okno z taką szybą ma zwykle 0,71 do 0,80.
- Dopłata do profilu pasywnego w domu, w którym okna zostaną osadzone na samą piankę.
- Zamówienie „okien pasywnych” ze szprosami, nawiewnikami i niskim progiem w przekonaniu, że certyfikat nadal obowiązuje.
- Wybór systemu tylko po najniższym Uw z tabeli, bez sprawdzenia, dla jakiej szyby producent je podał.
Pytania i odpowiedzi
Co oznacza Uw 0,9 w oknach?
Że przez 1 m² okna przy różnicy temperatur 1°C ucieka 0,9 W ciepła. Od 2021 roku to najwyższa dopuszczalna wartość dla okien w ogrzewanych pomieszczeniach. Spełnia ją niemal każde nowe okno z trzema szybami, z dwiema praktycznie żadne.
Jakie Uw ma okno pasywne?
Instytut Domów Pasywnych przyjmuje dla naszego klimatu Uw nie wyższe niż 0,8 W/(m²K), z certyfikatem dla konkretnej konfiguracji okna. Samo Uw 0,8 bez certyfikatu ma dziś wiele profili PVC z szybą Ug 0,5, licząc dla okna 1230 × 1480 mm.
Czy okna pasywne się opłacają?
W domu pasywnym albo bliskim pasywnego, z wentylacją z odzyskiem ciepła, zwykle tak, i rozstrzyga o tym projekt. W zwykłym domu zejście z Uw 0,77 na 0,72 daje przy 30 m² okien około 120 do 150 kWh na sezon, a w parze Ideal 7000 i Energeto 8000 kosztuje około 40 do 50% więcej za okno. Nasze zdanie: tam lepiej zainwestować w szczelny montaż.
Które okna PVC mają Uw poniżej 0,8?
Na naszych kartach, dla okna 1230 × 1480 mm i szyby Ug 0,5, między innymi bluEvolution 82 i 92, Energeto 8000, Ideal 8000, Ideal 7000, Synego, Iglo Energy, Iglo Edge, PAVA i Vetrex V82. Lista z linkami jest w tabeli wyżej.
Czy aluminiowe okna mogą być energooszczędne?
Tak. Systemy z szerokimi przekładkami i wkładami izolacyjnymi, jak MB-86 SI czy Decalu 88, mają około 0,74 do 0,75 dla okna 1230 × 1480 mm z szybą Ug 0,5, a pasywny MB-104 Passive około 0,60 do 0,62. Są przy tym wyraźnie droższe od PVC.
Czy cztery szyby mają sens?
Przy dużych przeszkleniach od północy i w domu pasywnym bywa. W zwykłym domu cztery szyby to cięższe skrzydło, mniej światła i mniej ciepła ze słońca w zamian za kilka setnych w Uw. Częściej wystarcza dobra szyba trzyszybowa z ciepłą ramką.
Dlaczego dwie firmy podają różne Uw dla tego samego profilu?
Bo liczą je dla innego wymiaru, innej szyby albo innej ramki. Zdarza się też Uf ramy podane jako Uw okna. Poproś obie o Uw dla okna 1230 × 1480 mm z szybą, która jest w ofercie.