Na co zwrócić uwagę przy kupowaniu okien: lista kontrolna przed podpisaniem umowy

1. Oferta: co musi zawierać

Oferta to podstawa umowy. Czego w niej nie zapisano, tego później trudno wymagać. Dobra oferta opisuje każde okno osobno:

• Wymiar w milimetrach, zawsze w kolejności szerokość × wysokość, i liczbę sztuk.
• Rysunek w widoku od wewnątrz, ze stroną klamki i sposobem otwierania każdego skrzydła.
• System profili pełną nazwą (na przykład Aluplast Ideal 8000, Salamander bluEvolution 82), a nie „profil 6-komorowy”. Po nazwie sprawdzisz parametry w bazie profili i zestawisz systemy w porównywarce.
• Kolor osobno z zewnątrz i od środka, kolor rdzenia i uszczelek.
• Pakiet szyb zapisany kodem (na przykład 4th/18Ar/4/18Ar/4th), z Ug i rodzajem ramki międzyszybowej. Szkło bezpieczne, matowe lub akustyczne wyraźnie zaznaczone.
• Uw okna z informacją, dla jakiego wymiaru i jakiej szyby je policzono (najlepiej dla wymiaru tej pozycji).
• Okucia: marka, seria i liczba zaczepów antywyważeniowych.
• Dodatki (rolety, nawiewniki, moskitiery) przypisane do konkretnego okna.

Poza pozycjami oferta ma mówić, co jest w cenie: montaż (jaki), demontaż i wywóz starych okien, obróbka ościeży, parapety, transport, wniesienie, VAT. Do tego termin ważności i dane firmy.

Czytaj wszystkie pozycje, nie tylko pierwszą. W wycenach, które sprawdzamy, zdarza się inna ramka, inne zawiasy albo inny kolor rdzenia w dwóch pozycjach tej samej oferty. Bywa, że dwie pozycje o tym samym wymiarze to warianty do wyboru, a w sumie policzono obie. Albo że w ofercie na cały dom nie ma drzwi wejściowych.

Linijka po linijce przechodzimy przez wycenę w poradniku jak czytać ofertę na okna. Nie chcesz sprawdzać sam? Wyślij ofertę do Verdikly, przejdziemy ją z tą samą listą.

2. Parametry: co sprawdzić w liczbach

Parametry okna potwierdza deklaracja właściwości użytkowych (DoP). Firma powinna ją wydać dla każdego typu okna, a jej brak oznacza, że towar jest niekompletny. Co znaczą Uw, Ug i Uf i jak je porównywać, tłumaczymy w poradniku Uw, Ug i Uf: parametry okna.

3. Montaż: co ma być napisane, a nie obiecane

Sam wpis „montaż” w ofercie nic nie znaczy. Szczegóły mają trafić do oferty lub umowy.

Najpierw rodzaj montażu: warstwowy (folie lub taśmy od środka i od zewnątrz, izolacja pośrodku) albo w warstwie ocieplenia. Sama pianka to za mało, bo taki montaż nie spełnia wytycznych ITB. Potem materiały (konkretne taśmy, folie, system) i sposób mocowania: kotwy lub dyble co najwyżej co 700 mm w PVC, także w progu i nadprożu, klocki podporowe. Przy drzwiach balkonowych i oknach do podłogi dochodzi podwalina albo poszerzenie systemowe pod progiem oraz listwa progowa (profil podparapetowy).

Druga grupa pytań dotyczy ludzi i odpowiedzialności:

• Kto mierzy. Ostateczny pomiar powinna zrobić firma, która montuje, bo wtedy ona odpowiada za wymiar. Własny pomiar (jak zmierzyć okno) wystarcza do wyceny, nie do zamówienia.
• Kto montuje. Własna ekipa czy podwykonawca. Za podwykonawcę odpowiada sprzedawca.
• Kto robi demontaż starych okien, wywóz, obróbkę ościeży i parapety, i za co płacisz.
• Według czego będzie oceniany montaż (instrukcja producenta okien albo wytyczne ITB). Bez dokumentu odniesienia każda strona powołuje się na „swoją” wiedzę.
• Ile potrwa montaż i kiedy jest odbiór robót zakrytych, przed tynkowaniem.

Jak wygląda porządna robota, pokazuje poradnik ciepły montaż okien.

4. Umowa: pisemna i z opisem tego, co kupujesz

Podpisane „zamówienie” z wymiarami i potwierdzenie wpłaty to za mało, bo w razie sporu trudno będzie udowodnić, co dokładnie było zamówione. Zakup okien z montażem to umowa o dzieło: firma odpowiada za efekt, czyli działające i poprawnie zamontowane okna. Przed podpisem prześwietl też samą firmę (jak sprawdzić firmę okienną). W dobrej umowie znajdziesz:

1. Strony, datę i miejsce podpisania.
2. Dokładny opis okien: odwołanie do oferty z numerem, rysunki, systemy, szyby, okucia, kolory, Uw i inne parametry.
3. Termin dostawy i montażu.
4. Cenę brutto i harmonogram płatności, z wyraźnym zapisem, czy przedpłata to zaliczka, czy zadatek.
5. Warunki odbioru i dokument, według którego oceniany jest montaż.
6. Gwarancję, oddzielnie dla okien i dla montażu.
7. Kary umowne za opóźnienie (na przykład określony procent wartości za każdy dzień).
8. Prawo do dokumentów: deklaracja właściwości użytkowych dla każdego typu okna, instrukcja obsługi po polsku.

Zapisy, które powinny zapalić lampkę

Poniższe postanowienia trafiały do rejestru klauzul niedozwolonych w umowach z konsumentami. Konsumenta nie wiążą, ale lepiej je wykreślić przed podpisem, niż spierać się później:

• „Kupującemu nie przysługuje prawo odstąpienia od zamówienia”.
• „Uprawnienia z gwarancji powstają po uregulowaniu wszystkich płatności”.
• „Sprzedający sam ocenia, czy uszkodzenie podlega gwarancji”.
• „W przypadku niewykonania umowy przez kupującego zaliczka przepada”.
• „Zmiana terminu realizacji w granicach 30 dni roboczych nie stanowi podstawy do roszczeń”.
• „Termin usunięcia wady może zostać przedłużony do 60 dni”.
• „Cena netto plus VAT według obowiązujących przepisów” (konsument ma prawo znać cenę brutto).
• „Kupujący akceptuje różnice kolorów i faktury” oraz „towar zabudowany nie podlega reklamacji”.
• „Nieuzasadniona reklamacja: klient pokrywa koszty przyjazdu serwisu”.
• „Spory rozstrzyga sąd właściwy dla siedziby sprzedawcy”.

5. Zaliczka czy zadatek

Jedno słowo w umowie zmienia to, co się dzieje z pieniędzmi, gdy coś pójdzie nie tak.

Zaliczka to domyślna forma każdej przedpłaty. Gdy umowa nie dojdzie do skutku, wraca. Zadatek działa tylko wtedy, gdy umowa wprost tak go nazywa, i jeśli firma nie wykona umowy, możesz od niej odstąpić i żądać zwrotu zadatku w podwójnej wysokości.

Ile wpłacać? Rozsądnie jest wpłacić część (na przykład 30 do 50%), a resztę po montażu i podpisaniu protokołu odbioru. Wpłata całości z góry to kredytowanie firmy bez zabezpieczenia.

6. Terminy i opóźnienia

Termin w umowie powinien być konkretną datą albo liczbą tygodni od pomiaru lub wpłaty, osobno dla dostawy i montażu. Do tego kara umowna za każdy dzień opóźnienia: działa bez udowadniania szkody, a bez niej zostają Ci tylko ogólne zasady odszkodowania. My wpisalibyśmy ją do każdej umowy.

Jednostronne przesuwanie terminu przez firmę bez konsekwencji (na przykład „do 30 dni roboczych”) to zapis kwestionowany w umowach z konsumentami.

A gdy coś już idzie źle:

• Duże opóźnienie. Jeśli firma spóźnia się tak bardzo, że nie zdąży, przepisy o umowie o dzieło pozwalają odstąpić od umowy jeszcze przed terminem.
• Źle wykonana praca. Wezwij firmę na piśmie do poprawy, wskaż konkretnie, co jest źle, i daj rozsądny termin. Wszystko dokumentuj zdjęciami z datą.

7. Gwarancja: przeczytaj, co jest wyłączone

Gwarancja jest dobrowolna i to gwarant decyduje, co obejmuje. Działa obok odpowiedzialności sprzedawcy z ustawy, a nie zamiast niej. Jedna liczba z reklamy („10 lat gwarancji”) zwykle kryje kilka różnych okresów i warunków, więc dopóki nie zobaczymy karty, traktujemy ją jak hasło.

Na podstawie kart gwarancyjnych producentów okien sprzedawanych w Polsce. Warunki konkretnej firmy mogą być inne.

W karcie szukaj trzech rzeczy. Warunków: czy gwarancja wymaga corocznych, płatnych przeglądów i kto je robi. Terminu zgłoszenia, bo niektóre karty dają na to tylko kilka lub kilkanaście dni od zauważenia wady (zgłaszaj usterki od razu, na piśmie). I listy „to nie jest wada”. Trafiają na nią skraplanie pary na szybie od środka przy wysokiej wilgotności, różnice odcienia okleiny i rosa na zewnętrznej szybie trzyszybowego okna, która jest akurat znakiem dobrej izolacji (skąd bierze się para na szybach, wyjaśnia poradnik parowanie okien).

8. Odbiór: protokół, zanim zapłacisz resztę

Odbiór to Twoje prawo, a od daty w protokole liczą się terminy gwarancji i odpowiedzialności sprzedawcy. Okna sprawdź przy montażyście. Uwagi zapisz.

1. Przed tynkowaniem obejrzyj uszczelnienie: ciągła folia lub taśma na całym obwodzie, kotwy, izolacja w szczelinie. Zrób zdjęcia.
2. Zgodność z ofertą: wymiary, kolory z obu stron, strona klamek, szyby matowe tam, gdzie miały być, okucia i dodatki.
3. Działanie: każde skrzydło otwiera się, uchyla i zamyka płynnie, nie opada i nie otwiera się samo.
4. Ustawienie: okno w pionie i poziomie. Wytyczne ITB dopuszczają odchylenie do 1,5 mm na metr i różnicę przekątnych do 2 mm przy oknach do 2 m.
5. Szyby i profile: zdejmij folię ochronną i sprawdź rysy. Pojedyncze drobne rysy są dopuszczalne, wyraźne uszkodzenia nie.
6. Uszczelki, odwodnienia, parapety: uszczelki przylegają na całym obwodzie, otwory odwadniające są drożne, parapet zewnętrzny ma spadek.
7. Dokumenty: deklaracja właściwości użytkowych, instrukcja obsługi i konserwacji po polsku, karta gwarancyjna, protokół z datą.

Ostatnią ratę zapłać dopiero po podpisaniu protokołu. Są usterki? Wpisz je i uzgodnij termin poprawek.

9. VAT 8% czy 23%

Stawka VAT zależy od tego, co kupujesz i gdzie okna trafią:

Oferta z VAT 8% bez pozycji montażu to sygnał, że coś się nie zgadza. W umowie z konsumentem cena powinna być podana jako kwota brutto, a nie „netto plus VAT według przepisów”. W nietypowych sytuacjach (dom częściowo na działalność, bardzo duży metraż) potwierdź stawkę z firmą lub księgowym. Limity, wyjątki i przykłady zebraliśmy w poradniku VAT 8% czy 23% na okna.

10. Twoje prawa jako konsumenta

• 2 lata odpowiedzialności sprzedawcy za niezgodność okien z umową. Jeśli wada wyjdzie w tym czasie, zakłada się, że istniała w chwili dostawy.
• Najpierw naprawa albo wymiana, na koszt sprzedawcy, łącznie z demontażem i ponownym montażem. Gdy to nie działa lub firma odmawia, możesz żądać obniżenia ceny albo odstąpić od umowy (przy wadzie istotnej).
• Montaż też się liczy. Jeśli sprzedawca montował (sam lub przez podwykonawcę), odpowiada za źle wykonany montaż jak za wadę okna.
• 14 dni na odpowiedź na reklamację. Brak odpowiedzi w tym czasie oznacza, że reklamację uznano.
• Zwykle brak 14 dni na namysł. Okna robione na wymiar nie podlegają prawu odstąpienia bez podania przyczyny, nawet gdy umowę podpisano w domu po umówionym pomiarze. Co innego, gdy sprzedawca zjawił się u Ciebie w domu bez umówienia i umowę podpisano podczas tej wizyty: od takiej umowy można odstąpić w ciągu 30 dni.
• Zakup na firmę to słabsza ochrona: obowiązuje rękojmia z kodeksu cywilnego, którą umowa może ograniczyć.
• Miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów doradza bezpłatnie.

To informacja ogólna, nie zastępuje porady prawnej. Przy realnym sporze skontaktuj się z rzecznikiem konsumentów albo prawnikiem.

11. Pułapki i czerwone flagi

Część widać już w ofercie:

• Oferta przeterminowana w dniu wydruku albo bez daty ważności.
• Tylko Ug zamiast Uw albo jedna wartość Uw dla wszystkich okien.
• Brak marki i serii okuć, brak nazwy systemu profili.
• „Okno antywłamaniowe” bez dokumentu z badania całego okna. Same „antywłamaniowe” okucia albo szyba nie dają oknu klasy (zobacz okna antywłamaniowe).
• „Listwa” bez dopisku: listwa transportowa to nie listwa progowa (profil podparapetowy), do której mocuje się parapet.

Inne dotyczą pieniędzy. Presja czasu („cena tylko do jutra”), przekreślona cena katalogowa i duży rabat: liczy się cena końcowa, a nie rabat (zobacz rabat na okna). 100% przedpłaty przed rozpoczęciem produkcji. Dopłaty za „okna nietypowe”, choć podział na typowe i nietypowe nie wynika z żadnej normy, więc porównuj cenę całego zamówienia (zobacz od czego zależy cena okien).

I dwie przy dużych przeszkleniach:

• Drzwi uchylno-przesuwne (PSK) zamiast podnoszono-przesuwnych (HST) bez wyjaśnienia różnic. PSK w PVC kosztują mniej więcej połowę tego, co HST, ale mają wyższy próg, a ich okucie wymaga regulacji i z czasem gorzej trzyma szczelność (zobacz HST, PSK czy drzwi balkonowe).
• Bardzo duże stałe szklenia w PVC (z praktyki: powyżej około 2,5 × 2,3 m) bez rozmowy o wzmocnieniach lub aluminium.

Najczęstsze błędy

• Podpisanie samego „zamówienia” zamiast umowy. Bez opisu okien i warunków trudno dochodzić czegokolwiek.
• Przedpłata bez słowa „zaliczka” czy „zadatek”. Nie wiesz, co się stanie z pieniędzmi, jeśli coś pójdzie nie tak.
• Porównywanie ofert po cenie całości bez sprawdzenia, czy obie zawierają montaż, parapety i wywóz starych okien.
• Zapłata całości przed odbiorem. Tracisz najmocniejszy argument przy usuwaniu usterek.
• Odbiór bez protokołu i bez zdjęć uszczelnień. Po tynkowaniu nie sprawdzisz już, jak okna zamontowano.
• Liczenie na 14 dni na rezygnację. Przy oknach na wymiar takiego prawa zwykle nie ma, poza umową podpisaną podczas nieumówionej wizyty sprzedawcy w domu.